KhuonKho.comKhuôn Khổ
Mẫu SOP an toàn và xử lý sự cố

Lịch vệ sinh khử khuẩn khu vực chung ở cửa hàng: tay nắm, quầy, nhà vệ sinh khách

Mẫu SOP vệ sinh khử khuẩn khu vực khách chạm tay: điểm nào lau bao lâu một lần, làm sạch trước khử khuẩn sau, an toàn hoá chất và bảng kiểm treo tường.

Staff member in a small pharmacy-style convenience shop in Quang Ninh wiping a glass door handle with a cloth, seen from behind, wearing gloves, bright clean morning light

Lịch vệ sinh khử khuẩn khu vực chung của một cửa hàng nhỏ xoay quanh các "điểm chạm tay" — tay nắm cửa, mặt quầy thu ngân, máy quẹt thẻ, giỏ và xe đẩy, tay vịn, nhà vệ sinh khách — với tần suất theo lượng khách, và luôn theo thứ tự làm sạch trước, khử khuẩn sau. Hoá chất dùng đúng hướng dẫn trên nhãn, không pha trộn các loại với nhau, và người làm có găng tay, chỗ làm thông thoáng.

Bài này là mẫu SOP tham khảo — chỉnh theo cơ sở của bạn. Nó tập trung vào khu vực khách dùng chung trong giờ mở cửa; vệ sinh bếp, kho, khu sơ chế của quán ăn có quy trình riêng. Khi có dịch bệnh hay hướng dẫn mới của cơ quan y tế, bạn làm theo hướng dẫn chính thức và điều chỉnh tần suất trong mẫu.

Vì sao cần lịch theo điểm chạm chứ không phải "lau khi bẩn"

Nhiều cửa hàng giao việc vệ sinh theo cảm giác: thấy bụi thì lau, thấy vết thì chùi. Cách này bỏ sót đúng những chỗ quan trọng nhất về lây bệnh, vì tay nắm cửa, nút bấm, mặt máy quẹt thẻ thường trông sạch nhưng lại là nơi hàng trăm bàn tay chạm vào mỗi ngày. Các hướng dẫn phòng bệnh lây qua tiếp xúc của cơ quan y tế đều nhấn mạnh việc làm sạch thường xuyên những bề mặt hay chạm tay.

Lịch theo điểm chạm giải quyết hai việc. Thứ nhất, nó chỉ ra đúng chỗ cần làm, thay vì dồn sức vào lau sàn trong khi tay nắm cửa không ai đụng tới. Thứ hai, nó gắn mỗi điểm với một tần suất và một người, để cuối ngày có thể kiểm việc đã làm hay chưa. Một bảng kiểm treo ở cạnh tủ đồ vệ sinh, có ô giờ và chữ ký, là đủ.

Phạm vi của SOP này: cửa ra vào, khu quầy thu ngân, khu trưng bày khách tự lấy hàng, giỏ và xe đẩy, khu ghế chờ, nhà vệ sinh khách, khu thử đồ nếu có. Người áp dụng: nhân viên được phân ca vệ sinh và nhân viên thu ngân cho phần quầy của mình. Quản lý ca kiểm cuối ca.

Bảng điểm chạm và tần suất gợi ý

Tần suất dưới đây là gợi ý cho cửa hàng có lượng khách trung bình. Cửa hàng đông khách, gần trường học, bệnh viện hoặc trong mùa dịch nên tăng tần suất; cửa hàng vắng có thể giảm, miễn là ghi lý do trong SOP.

Điểm chạmTần suất gợi ýCách làmLưu ý
Tay nắm cửa, thanh đẩy cửa kínhĐầu ca, giữa ca, giờ đông khách thêm lượtLau sạch bằng khăn ẩm có chất tẩy rửa, sau đó khử khuẩnCả mặt trong và mặt ngoài
Mặt quầy thu ngân, máy quẹt thẻ, khay đựng tiềnĐầu ca, giữa ca, cuối caMáy điện tử lau theo hướng dẫn nhà sản xuất, không xịt trực tiếpTắt hoặc khoá màn hình trước khi lau
Giỏ, tay xe đẩyCuối ngày toàn bộ; giữa ngày khi gom vềLau tay cầm, rửa giỏ định kỳĐể khô trước khi xếp chồng
Tay vịn cầu thang, nút thang máy (nếu có)Đầu ca, giữa caLau làm sạch rồi khử khuẩnKhông để sàn cầu thang trơn sau khi lau
Nhà vệ sinh khách: tay nắm, vòi, bồn, nút xảTheo giờ cố định, ví dụ mỗi hai giờ, và khi có người báoLàm từ chỗ sạch tới chỗ bẩn, khăn riêng cho bồn cầuBổ sung xà phòng, giấy, ghi giờ kiểm
Ghế chờ, bàn thử hàng, gương thử đồĐầu ca, cuối caLau sạch bề mặtTheo vật liệu: gỗ, nệm, kính có cách lau khác

Bảng này dán ở chỗ đồ vệ sinh, bên cạnh là bảng kiểm có ô ký tên. Khi tăng tần suất trong mùa dịch, chỉ cần sửa cột thứ hai và nâng phiên bản SOP.

Thứ tự làm đúng: làm sạch trước, khử khuẩn sau

Khử khuẩn trên bề mặt còn bụi bẩn, dầu mỡ thì hiệu quả kém vì chất bẩn che vi khuẩn khỏi hoá chất. Đây là nguyên tắc được nhắc trong hầu hết hướng dẫn vệ sinh. Quy trình một lượt:

  1. Đeo găng tay; mở cửa hoặc bật quạt cho thông thoáng khu vực sắp lau.
  2. Gom rác, lau khô bụi bẩn lớn.
  3. Làm sạch bề mặt bằng khăn ẩm với chất tẩy rửa thông thường, lau theo một chiều, từ chỗ sạch tới chỗ bẩn.
  4. Để khô hoặc lau lại bằng khăn sạch.
  5. Khử khuẩn bằng sản phẩm phù hợp với bề mặt, dùng đúng nồng độ và thời gian tiếp xúc ghi trên nhãn; không lau khô ngay nếu nhãn yêu cầu để yên một thời gian.
  6. Giặt hoặc thay khăn theo màu quy định; tháo găng, rửa tay bằng xà phòng.
  7. Ký vào bảng kiểm, ghi giờ.

Khăn nên chia màu theo khu vực, ví dụ một màu cho quầy và tay nắm, một màu riêng cho nhà vệ sinh, để không mang bẩn từ nhà vệ sinh ra quầy. Quy ước màu ghi trong SOP và dán ở nơi để khăn.

Dụng cụ và vật tư cần có trong tủ vệ sinh

Một tủ vệ sinh đủ đồ giúp nhân viên làm đúng quy trình mà không phải chạy đi mượn. Danh mục dưới là gợi ý, bạn chỉnh theo diện tích và loại bề mặt của cơ sở:

  • Găng tay dùng nhiều lần cho việc lau thường ngày và găng dùng một lần cho sự cố vệ sinh; khẩu trang.
  • Khăn lau chia màu theo khu vực, đủ số lượng để thay giữa ca; xô riêng cho nhà vệ sinh.
  • Chất tẩy rửa thông thường cho làm sạch, sản phẩm khử khuẩn phù hợp bề mặt, dụng cụ đong và bình xịt có nhãn.
  • Biển báo sàn ướt dựng được ngay khi lau sàn hay khi có sự cố.
  • Túi rác có buộc, thùng có nắp cho rác từ nhà vệ sinh và vật liệu dọn sự cố.
  • Xà phòng rửa tay, giấy lau tay, dung dịch rửa tay khô dự trữ cho nhà vệ sinh và cửa ra vào.
  • Tờ tóm tắt an toàn hoá chất và bảng quy ước màu khăn dán ở mặt trong cửa tủ.

Tủ vệ sinh có khoá hoặc để ở khu nhân viên, không để khách tự mở. Người giữ tủ kiểm vật tư mỗi tuần, ghi số lượng cần mua thêm vào sổ mua sắm thay vì chờ hết mới mua.

An toàn hoá chất: những điều ghi in đậm trong SOP

Không trộn các chất tẩy rửa, khử khuẩn với nhau. Một số hỗn hợp, như thuốc tẩy chứa clo với sản phẩm có amoniac hoặc axit, sinh khí độc. Mỗi lần chỉ dùng một sản phẩm, xả sạch dụng cụ trước khi dùng sản phẩm khác.

Pha đúng hướng dẫn trên nhãn. Pha đặc hơn không sạch hơn mà chỉ hại da, hại bề mặt và khó thở cho người làm. Dụng cụ đong để riêng, ghi tên trên bình pha.

Bình chứa phải có nhãn. Không đựng hoá chất trong chai nước uống hay chai đồ uống cũ — đây là nguyên nhân của nhiều vụ uống nhầm. Bình xịt pha sẵn có nhãn ghi tên sản phẩm và ngày pha.

Cất xa thực phẩm và tầm tay trẻ em. Tủ hoá chất riêng, không để chung kệ hàng ăn uống, không để ở nhà vệ sinh khách nơi trẻ có thể với tới.

Đọc thông tin an toàn của sản phẩm. Nhà cung cấp thường có thông tin về sơ cứu khi bắn vào mắt, dính da, hít phải. Tóm tắt vài dòng dán ở tủ hoá chất; trường hợp nặng hoặc nuốt phải, gọi 115 và mang theo bao bì sản phẩm.

Bảng kiểm treo tường và cách kiểm của quản lý

Một bảng kiểm vệ sinh khu vực chung có ích khi nó ngắn và có người xem. Mẫu một ngày gồm:

  • Cột điểm chạm (lấy từ bảng tần suất), cột giờ, cột chữ ký người làm.
  • Ô ghi chú cho việc bất thường: hết xà phòng, vòi rò, khách báo bẩn.
  • Ô cuối ca cho quản lý ký sau khi đi kiểm ngẫu nhiên hai ba điểm.
  • Quản lý kiểm bằng mắt và bằng tay: vuốt khăn giấy trắng lên tay nắm, mặt quầy xem còn bụi bẩn không; nhìn khăn có đúng màu đúng khu không; ngửi nhà vệ sinh.
  • Mỗi tuần, quản lý xem lại cả bảng: điểm nào hay bị bỏ, giờ nào hay trễ; điều chỉnh phân công hoặc tần suất.
  • Bảng đã đầy được cất trong bìa, giữ một thời gian theo nhu cầu của cơ sở hoặc yêu cầu của cơ quan quản lý nếu có.

Giống mọi bảng kiểm khác, nguy cơ lớn nhất là ký cho có. Cách chống hiệu quả nhất là quản lý thật sự đi kiểm, và khen người ghi ra vấn đề hơn người ký toàn ô đẹp.

Lỗi hay gặp và cách sửa

Một khăn lau từ nhà vệ sinh ra tới quầy. Đây là cách mang bẩn đi khắp cửa hàng nhanh nhất. Quy ước màu khăn và để khăn từng khu ở chỗ riêng là cách sửa đơn giản.

Xịt rồi lau khô ngay. Nhiều sản phẩm khử khuẩn cần nằm trên bề mặt một thời gian mới có tác dụng. Nhân viên phải được chỉ cách đọc thời gian tiếp xúc trên nhãn.

Chỉ lau mặt ngoài tay nắm cửa. Mặt trong, nơi khách chạm khi ra về, bị quên thường xuyên. Bảng tần suất ghi rõ cả hai mặt.

Pha sẵn cả xô dùng cả ngày. Một số dung dịch pha giảm tác dụng theo thời gian hoặc bị bẩn nhanh. Pha theo lượng dùng của từng lượt và ghi giờ pha trên bình. Thời gian dùng được của dung dịch đã pha thường ghi trên nhãn sản phẩm; không có thì hỏi nhà cung cấp, rồi ghi con số đó vào SOP.

Chỉnh lịch khi có dịch bệnh hoặc sự cố vệ sinh

Khi cơ quan y tế có khuyến cáo về một đợt dịch bệnh lây qua tiếp xúc hay đường hô hấp, bạn tăng tần suất ở các điểm chạm chính, bổ sung dung dịch rửa tay ở cửa ra vào, và làm theo các biện pháp cơ quan y tế khuyến nghị cho cơ sở kinh doanh. Không tự đặt ra biện pháp vượt quá hướng dẫn, như phun hoá chất lên người hay lên hàng hoá thực phẩm.

Khi có sự cố vệ sinh cụ thể — khách nôn trong cửa hàng, trẻ nhỏ đi vệ sinh ra sàn, có máu từ vết thương — khu vực đó được khoanh lại ngay, người dọn mang găng tay và khẩu trang, làm sạch rồi khử khuẩn theo hướng dẫn của cơ quan y tế, bỏ khăn và vật liệu đã dùng vào túi kín. Nếu có người bị thương, phần chăm sóc người đi theo quy trình xử lý người bị thương và gọi 115 khi cần.

Sau mỗi đợt tăng cường, ghi vào sổ ngày bắt đầu, ngày kết thúc, những gì đã thay đổi, rồi đưa SOP về mức thường. Nhờ vậy lần sau có dịch, bạn có sẵn bản tăng cường để dùng ngay mà không phải soạn lại từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Có cần khử khuẩn mọi bề mặt trong cửa hàng hằng ngày không?

Không cần. Sàn, tường, kệ ít người chạm thường chỉ cần làm sạch thông thường. Khử khuẩn tập trung vào điểm chạm tay nhiều và nhà vệ sinh. Khi có dịch, làm theo hướng dẫn của cơ quan y tế để biết mở rộng tới đâu.

Dùng cồn lau máy quẹt thẻ, màn hình cảm ứng được không?

Tuỳ thiết bị. Đọc hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc hỏi đơn vị cung cấp máy về loại dung dịch được dùng. Nguyên tắc chung là không xịt trực tiếp lên máy, thấm khăn vừa ẩm rồi lau, tắt hoặc khoá màn hình trước.

Nhân viên bị kích ứng da khi dùng chất tẩy thì sao?

Ngừng dùng, rửa vùng da bằng nhiều nước sạch, xem thông tin an toàn của sản phẩm. Kích ứng nặng, bắn vào mắt mà không đỡ sau khi rửa, hoặc khó thở thì đi khám hoặc gọi 115. Sau đó xem lại găng tay, nồng độ pha và thông gió.

Nhà vệ sinh khách bao lâu kiểm một lần là hợp lý?

Tuỳ lượng khách. Cửa hàng đông nên đặt giờ cố định, ví dụ mỗi một hai giờ, cộng thêm khi có khách báo. Ghi giờ kiểm trên bảng dán sau cửa nhà vệ sinh để khách và quản lý đều thấy được.

Có nên dùng máy phun sương khử khuẩn toàn cửa hàng không?

Với cửa hàng nhỏ, làm sạch và khử khuẩn đúng điểm chạm thường hiệu quả và an toàn hơn. Phun hoá chất diện rộng có thể ảnh hưởng hàng hoá, thực phẩm và người hít phải. Nếu muốn dùng, hỏi ý kiến cơ quan y tế hoặc đơn vị có chuyên môn.

Mẫu SOP này có dùng được cho quán ăn không?

Dùng được cho khu khách ngồi, quầy thu ngân, nhà vệ sinh khách. Khu bếp, sơ chế, dụng cụ ăn uống có quy trình vệ sinh riêng theo nguyên tắc an toàn thực phẩm; bạn tra quy định hiện hành và dùng mẫu SOP vệ sinh bếp cho phần đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138