KhuonKho.comKhuôn Khổ
Mẫu SOP thu ngân và tiền mặt

Sổ quỹ tiền mặt hằng ngày cho cửa hàng, quán ăn: mẫu ghi thu chi và khoá sổ cuối ngày

Mẫu sổ quỹ tiền mặt hằng ngày cho cơ sở nhỏ: tồn đầu ngày, các khoản thu chi, tồn cuối ngày, đối chiếu với tiền thực có ở mọi chỗ cất và khoá sổ có chữ ký.

Owner of a small tailoring shop in Ha Noi seen from behind writing in a plain ledger at a cluttered workbench after hours, fabric rolls around, soft lamp glow

Sổ quỹ tiền mặt hằng ngày là một trang ghi cho mỗi ngày: tiền mặt đầu ngày, từng khoản thu vào và chi ra bằng tiền mặt, tiền mặt cuối ngày theo sổ, rồi so với tiền thực có ở mọi chỗ cất của cơ sở. Khi hai con số khớp, chủ ký khoá sổ ngày đó; khi không khớp, chênh lệch được ghi rõ trước khi sang ngày mới.

Bài này là mẫu quy trình tham khảo cho chủ cửa hàng, quán ăn, văn phòng nhỏ muốn biết chính xác tiền mặt của mình đang ở đâu. Sổ ở đây là công cụ quản lý nội bộ, gộp kết quả của chốt ca, nộp tiền, quỹ chi vặt và tạm ứng. Về mẫu sổ sách kế toán mà cơ sở phải lập theo quy định, hình thức lưu giữ và kê khai, bạn hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế; những yêu cầu đó có thể khác với sổ quản lý này. Số tiền là ví dụ giả định.

Sổ quỹ khác biên bản chốt ca và sổ nộp tiền ở đâu

Biên bản chốt ca trả lời câu hỏi: trong ca này, két quầy có khớp với doanh thu không. Sổ nộp tiền trả lời: tiền doanh thu đã tới ngân hàng hay tới tay chủ chưa. Sổ quỹ tiền mặt trả lời một câu rộng hơn: tổng tiền mặt của cơ sở hôm nay là bao nhiêu, và vì sao nó tăng hay giảm so với hôm qua.

Tiền mặt của một cơ sở nhỏ thường nằm ở nhiều chỗ cùng lúc: két quầy với quỹ đầu ca, két sắt với tiền chờ nộp, hộp quỹ chi vặt, khoản tạm ứng đang nằm trong tay nhân viên. Không có sổ quỹ, chủ chỉ biết từng mảnh. Có sổ quỹ, mọi mảnh được cộng lại thành một con số, và mọi lần tiền đi từ chỗ này sang chỗ khác đều để lại một dòng.

Một lợi ích ít được nhắc: sổ quỹ là nơi lộ ra những khoản tiền mặt không đi qua quy trình nào. Ví dụ giả định: chủ rút hai triệu tiền doanh thu trả tiền điện cho nhà ở, không ghi phiếu. Biên bản chốt ca vẫn khớp, sổ nộp tiền vẫn khớp vì chủ nhận tay, nhưng sổ quỹ cuối ngày lệch đúng hai triệu so với tiền thực có. Sổ không phán ai đúng sai, nó chỉ làm cho khoản đó hiện ra.

Mẫu một trang sổ quỹ

Dưới đây là mẫu một ngày, ghi theo ví dụ giả định của một quán cà phê nhỏ. Bạn có thể kẻ trên sổ tay hoặc dùng bảng tính, mỗi ngày một trang hoặc một khối dòng. Cột "chứng từ" ghi số biên bản, số phiếu tương ứng để tra lại.

DòngNội dungThuChiChứng từ
Tồn đầu ngàyTheo tồn cuối ngày hôm trước đã khoá3 triệu 500 nghìnTrang hôm qua
1Doanh thu tiền mặt ca sáng2 triệu 800 nghìnBiên bản ca sáng
2Doanh thu tiền mặt ca chiều3 triệu 100 nghìnBiên bản ca chiều
3Bù quỹ chi vặt420 nghìnĐề nghị bù quỹ, 5 phiếu chi
4Tạm ứng nhân viên D mua vật tư1 triệuGiấy đề nghị tạm ứng
5Nộp tiền vào ngân hàng4 triệuBiên lai nộp tiền
6Nhân viên D hoàn ứng tiền thừa150 nghìnBảng kê quyết toán
Tồn cuối ngày theo sổ4 triệu 130 nghìn

Kiểm phép cộng của ví dụ: ba triệu năm trăm cộng hai triệu tám trăm, ba triệu một trăm và một trăm năm mươi nghìn là chín triệu năm trăm năm mươi; trừ bốn trăm hai mươi nghìn, một triệu và bốn triệu còn bốn triệu một trăm ba mươi nghìn. Con số này phải bằng tổng tiền thực có ở mọi chỗ cất cuối ngày.

Lưu ý dòng 5: nộp tiền vào ngân hàng là tiền mặt giảm, nên ghi ở cột chi của sổ quỹ tiền mặt, dù với cơ sở đó không phải là chi phí. Đây là chỗ người mới ghi sổ hay nhầm. Cách phân loại, hạch toán chính thức thì theo hướng dẫn của kế toán.

Các bước ghi và khoá sổ mỗi ngày

Người ghi sổ thường là chủ hoặc quản lý được giao. Thời điểm tốt nhất là sau khi ca cuối đã chốt và tiền chờ nộp đã cất vào két sắt.

  1. Chép tồn cuối ngày hôm trước đã khoá thành tồn đầu ngày hôm nay. Không chép từ trí nhớ, mở trang hôm qua ra chép.
  2. Ghi các khoản thu tiền mặt theo từng biên bản chốt ca, không ghi gộp cả ngày bằng một con số đoán.
  3. Ghi các khoản chi và chuyển tiền mặt ra khỏi quỹ: bù quỹ chi vặt, tạm ứng, nộp tiền, chủ nhận tay, trả nhà cung cấp bằng tiền mặt nếu có. Mỗi dòng một chứng từ.
  4. Ghi các khoản thu khác bằng tiền mặt không phải doanh thu: hoàn ứng tiền thừa, khách trả nợ cũ, tiền cọc.
  5. Tính tồn cuối ngày theo sổ.
  6. Đếm hoặc lấy số từ niêm phong ở mọi chỗ cất: quỹ đầu ca cho ngày mai, túi chờ nộp trong két sắt, hộp quỹ chi vặt theo định mức trừ phiếu chưa bù, các chỗ khác nếu có. Cộng lại thành tồn thực tế.
  7. So tồn theo sổ với tồn thực tế. Khớp thì ký khoá sổ. Lệch thì ghi số lệch và xử lý theo quy trình chênh lệch, vẫn ký khoá sổ với ghi chú, không để trang mở sang ngày sau.

Khoá sổ có nghĩa là không sửa số của ngày đó nữa. Nếu phát hiện sai sót sau này, ghi một dòng điều chỉnh ở ngày phát hiện, kèm lý do, thay vì tẩy xoá trang cũ. Thói quen này giúp sổ giữ được giá trị như một bản ghi trung thực.

Bảng kiểm khoá sổ cuối ngày

Bảng kiểm này dành cho người ký khoá sổ, đặt ở trang đầu sổ. Mẫu tham khảo, chỉnh theo những chỗ cất tiền thật của cơ sở bạn.

  • Tồn đầu ngày bằng tồn cuối ngày hôm trước đã khoá.
  • Mỗi ca bán trong ngày có một dòng thu, khớp biên bản chốt ca.
  • Mỗi lần nộp tiền có biên lai hoặc dòng ký nhận của chủ.
  • Mỗi lần bù quỹ chi vặt, tạm ứng, hoàn ứng có chứng từ tương ứng.
  • Đã đếm hoặc lấy số từ niêm phong ở mọi chỗ cất tiền.
  • Chênh lệch, nếu có, đã ghi số và đã chuyển sang quy trình chênh lệch.
  • Không có khoản tiền mặt nào ra vào trong ngày mà không có dòng.
  • Chữ ký người ghi và người khoá sổ, ghi giờ.

Mục "không có khoản nào ra vào mà không có dòng" nghe như lặp lại, nhưng nó buộc người khoá sổ dừng lại hỏi: hôm nay có ai lấy tiền mặt làm việc gì mà chưa ghi không. Câu hỏi đó thường gợi ra đúng những khoản hay bị quên, như tiền trả người sửa máy hay tiền mua quà khách.

Nếu cơ sở có nhiều người được phép rút tiền mặt, đọc to danh sách các khoản chi trong ngày trước khi ký, để ai cũng có dịp bổ sung khoản mình đã chi.

Giao việc ghi sổ và giữ sổ an toàn

Ở cơ sở nhỏ, chủ thường tự ghi sổ quỹ. Khi giao cho quản lý, viết rõ trong quy trình: người ghi là ai, người khoá sổ là ai, sổ để ở đâu, ai được xem. Người ghi sổ không nên là thu ngân đang giữ két trong ngày, vì khi đó một người vừa tạo ra con số vừa ghi nhận nó, và sổ mất vai trò kiểm tra chéo.

Sổ giấy để trong ngăn có khoá, không để trên quầy. Sổ trên bảng tính thì đặt quyền xem và sửa riêng, lưu một bản sao định kỳ ở nơi khác, ví dụ cuối mỗi tuần. Ảnh chụp trang sổ đã ký gửi cho chủ mỗi tối là cách sao lưu đơn giản mà hiệu quả với cơ sở chỉ có một hai người.

Khi đổi người ghi sổ, làm biên bản bàn giao: tồn cuối ngày gần nhất đã khoá, các khoản tạm ứng đang mở, các dòng chênh lệch chưa rõ nguyên nhân. Người mới ký nhận, và từ ngày đó chịu trách nhiệm với những dòng mình ghi.

Lỗi hay gặp khi ghi sổ quỹ

Ghi doanh thu theo máy thay vì theo tiền thực đếm. Sổ quỹ ghi tiền thực có. Nếu ca thiếu hai mươi nghìn, dòng thu ghi số đếm thực tế, còn khoản thiếu nằm ở biên bản chốt ca và sổ chênh lệch.

Trộn tiền nhà và tiền cửa hàng. Chủ lấy tiền cửa hàng đi chợ cho nhà, rồi bỏ tiền nhà vào trả nhà cung cấp. Mỗi lần như vậy ghi một dòng "chủ rút" hoặc "chủ góp thêm", để sổ vẫn phản ánh đúng.

Ghi dồn vào cuối tuần. Một tuần sau không ai nhớ chi tiết, sổ thành bảng số đoán. Ghi hằng ngày, kể cả ngày ít giao dịch, mất năm đến mười phút.

Không tính khoản tạm ứng đang nằm ngoài. Tiền tạm ứng đã rời quỹ, nên khi đưa đi ghi ở cột chi; khi hoàn ứng, tiền thừa quay lại ghi ở cột thu. Sổ theo dõi tạm ứng riêng cho biết ai đang cầm bao nhiêu.

Coi sổ quản lý là sổ kế toán chính thức. Hai thứ có mục đích khác nhau. Sổ quản lý giúp chủ nắm tiền hằng ngày; sổ sách theo quy định do kế toán lập theo mẫu và nguyên tắc của pháp luật. Đưa sổ quản lý cho kế toán xem như tài liệu tham khảo, hỏi họ xem cần bổ sung gì.

Rà sổ hằng tuần, hằng tháng và chỉnh mẫu cho cơ sở

Cuối mỗi tuần, cộng tổng thu tiền mặt trong tuần trên sổ quỹ, so với tổng các biên bản chốt ca; cộng tổng nộp tiền trên sổ quỹ, so với tổng biên lai và sổ nộp tiền. Hai phép so này mất vài phút nhưng bắt được những dòng ghi sót hoặc ghi trùng. Cuối tháng, đọc lại các dòng chênh lệch và các dòng "chủ rút", "chủ góp thêm" để thấy bức tranh tiền mặt thật của cơ sở.

Khi chỉnh mẫu cho cơ sở mình, đầu tiên liệt kê mọi chỗ đang cất tiền mặt, kể cả những chỗ "tạm" như ngăn bàn chủ, túi đựng tiền của người giao hàng. Mỗi chỗ phải có tên trong bước đếm tồn thực tế, hoặc phải được dẹp đi. Sau đó liệt kê các loại giao dịch tiền mặt ngoài doanh thu mà cơ sở hay có, đặt cho mỗi loại một cách ghi thống nhất.

Cơ sở gần như không dùng tiền mặt có thể ghi sổ vài ngày một lần, miễn là mỗi lần ghi đủ các khoản và khoá sổ. Cơ sở nhiều điểm bán thì mỗi điểm một sổ quỹ, chủ có thêm một trang tổng hợp. Dù rút gọn đến đâu, giữ ba điều: tồn đầu bằng tồn cuối hôm trước, mỗi dòng có chứng từ, và mỗi lần khoá sổ đều so với tiền thực có.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có bắt buộc ghi sổ quỹ tiền mặt không?

Yêu cầu sổ sách kế toán với hộ kinh doanh phụ thuộc quy định hiện hành và cách cơ sở nộp thuế, và đã có những thay đổi gần đây. Bạn hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế quản lý. Sổ quản lý trong bài này hữu ích bất kể có bắt buộc hay không.

Nên ghi sổ quỹ trên giấy hay bảng tính?

Cả hai đều dùng được. Giấy có chữ ký gốc và khó sửa lén; bảng tính tự cộng và dễ tổng hợp. Nhiều cơ sở ghi bảng tính rồi in trang mỗi ngày để ký. Điều quan trọng là khoá sổ thật, không sửa số của ngày đã khoá.

Chuyển khoản có ghi vào sổ quỹ tiền mặt không?

Không. Sổ quỹ tiền mặt chỉ ghi tiền mặt. Tiền về tài khoản theo dõi bằng sao kê và sổ tiền gửi nếu cơ sở có. Riêng lần nộp tiền mặt vào tài khoản thì ghi ở sổ quỹ như một khoản tiền mặt ra.

Ai nên khoá sổ quỹ mỗi ngày?

Chủ cơ sở hoặc người được chủ giao bằng văn bản, và tốt nhất không phải chính người ghi sổ. Nếu chỉ có một người làm cả hai, chủ nên xem lại sổ ít nhất mỗi tuần và ký xác nhận.

Sổ quỹ lệch mà không tìm ra nguyên nhân thì có được bỏ qua không?

Không bỏ qua, nhưng cũng không giữ trang mở mãi. Ghi số lệch, ghi "chưa rõ nguyên nhân", khoá sổ và chuyển sang quy trình chênh lệch. Lần rà soát tháng sẽ cho thấy đó là sự cố đơn lẻ hay một xu hướng.

Có nên cho kế toán xem sổ quỹ quản lý không?

Nên. Sổ quản lý giúp kế toán hiểu dòng tiền mặt thực tế của cơ sở và phát hiện sớm những khoản thiếu chứng từ. Kế toán cũng là người cho bạn biết sổ này còn thiếu gì so với yêu cầu sổ sách chính thức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138