KhuonKho.comKhuôn Khổ
Mẫu SOP nhân sự và đào tạo

Mẫu SOP tuyển nhân viên thời vụ cho cửa hàng, quán: từ đăng tin đến ca làm thử

Quy trình tuyển nhân viên thời vụ cho cửa hàng, quán ăn: tính số người cần, viết tin, hẹn gặp, ca làm thử có trả công và bảng kiểm trước ngày đi làm.

Owner of a small bakery in Hue talking with a young job applicant at a wooden table near the counter, blank notepad between them, both seen from the side, morning light

Tuyển nhân viên thời vụ cho cửa hàng hay quán ăn nên đi theo sáu bước cố định: tính số ca cần người, viết tin nói rõ ca và việc, gọi sàng lọc ngắn, gặp trực tiếp, cho làm thử một ca có trả công, rồi chốt giấy tờ trước ngày đi làm. Làm đủ sáu bước thì dù tuyển gấp cho mùa Tết hay mùa hè, bạn vẫn chọn được người làm được việc chứ không chỉ người đến sớm nhất.

Dưới đây là một mẫu SOP viết sẵn cho cơ sở từ ba đến hai mươi người. Đây là mẫu tham khảo — chỉnh theo cơ sở của bạn: đổi tên vị trí, giờ ca, người phụ trách. Phần pháp lý chỉ nêu nguyên tắc; chỗ nào liên quan hợp đồng, bảo hiểm, người chưa đủ tuổi thì tra Bộ luật Lao động hiện hành hoặc hỏi cơ quan quản lý lao động nơi bạn đặt cơ sở.

Khung SOP một trang: mục đích, phạm vi, người làm

Trước khi đi vào từng bước, chép phần đầu SOP dưới đây vào sổ quy trình của cơ sở. Phần đầu trả lời câu hỏi "quy trình này để làm gì, ai làm, khi nào dùng" — người mới đọc xong là biết mình có liên quan hay không.

MụcNội dung mẫu (sửa theo cơ sở)
Mã và tênNS-01 · Tuyển nhân viên thời vụ, bán thời gian
Mục đíchCó đủ người cho các ca tăng thêm, chọn người làm được việc, không để sót giấy tờ
Phạm viVị trí phục vụ, thu ngân, phụ bếp, bán hàng, đóng gói; không áp dụng cho quản lý ca
Người chịu trách nhiệmChủ cơ sở duyệt số người; quản lý ca đăng tin, gặp ứng viên, chấm ca làm thử
Khi nào dùngTrước mùa cao điểm ít nhất bốn tuần, hoặc khi có người nghỉ mà lịch ca thiếu từ hai ca trở lên mỗi tuần
Hồ sơ đi kèmPhiếu nhu cầu ca, tin tuyển mẫu, phiếu gặp ứng viên, phiếu chấm ca làm thử, bảng kiểm trước ngày đi làm
Phiên bảnGhi số phiên bản và ngày sửa ở cuối trang; ai sửa thì ký tên

Điểm hay bị bỏ qua là dòng "khi nào dùng". Nhiều quán chỉ bắt đầu tuyển khi khách đã đông, nên rơi vào cảnh nhận bất kỳ ai. Ghi mốc bốn tuần vào SOP biến việc tuyển thành việc định kỳ, có lịch, thay vì việc chữa cháy.

Bước 1–2: tính số ca cần người và viết tin tuyển

Sai lầm phổ biến nhất là tuyển theo cảm giác "cần thêm hai người". Hãy tính theo ca, vì người thời vụ được mời đến để lấp ca, không phải lấp ghế. Quy trình mẫu:

  1. Mở lịch ca bốn tuần tới, đánh dấu những ca mà lượng khách năm ngoái (hoặc tháng trước) cao hơn bình thường. Nếu chưa có số đếm, ghi theo trí nhớ của quản lý ca và ghi chú "ước lượng".
  2. Với mỗi ca đã đánh dấu, ghi số người cần thêm ở từng vị trí. Ví dụ giả định: tối thứ Sáu đến Chủ nhật cần thêm một phục vụ và một phụ bếp, các ngày khác không cần.
  3. Cộng số ca thiếu theo vị trí. Một người thời vụ thường nhận ba đến năm ca mỗi tuần, nên mười hai ca thiếu thì cần khoảng ba người, cộng một người dự phòng vì luôn có người bỏ giữa chừng.
  4. Viết tin tuyển theo năm dòng: vị trí, ca cụ thể (ngày và khung giờ), việc chính phải làm, điều kiện bắt buộc (ví dụ đứng lâu, mang vác nhẹ), cách liên hệ và hạn nhận hồ sơ. Không viết "lương hấp dẫn", "môi trường năng động" — ứng viên đọc lướt và bỏ qua.
  5. Ghi rõ có ca làm thử, ca làm thử có trả công, và người dưới 18 tuổi cần trao đổi riêng vì có quy định riêng về giờ giấc và loại việc.
  6. Đăng tin ở nơi người ở gần cơ sở nhìn thấy: tấm giấy dán cửa, nhóm cư dân trong khu, nhờ nhân viên đang làm giới thiệu bạn bè.

Giữ lại phiếu nhu cầu ca sau mỗi mùa. Năm sau bạn có số thật để so, và bước một rút xuống còn mười phút.

Bước 3–4: gọi sàng lọc và gặp trực tiếp

Cuộc gọi sàng lọc chỉ năm phút. Mục đích duy nhất là kiểm ba điều: ứng viên có rảnh đúng các ca đã ghi không, nhà có xa không, đã từng làm việc tương tự chưa. Ai không rảnh ca tối cuối tuần mà bạn cần đúng ca đó thì cảm ơn và dừng, đỡ mất buổi gặp của cả hai bên.

Hẹn gặp vào giờ vắng, tại chính cơ sở. Gặp lúc quán vắng để bạn nói chuyện được, và gặp ngay tại chỗ để ứng viên thấy chỗ làm thật: bếp nóng thế nào, quầy chật ra sao. Người thấy không hợp sẽ tự rút, tốt hơn rút sau ba ca.

Hỏi về việc đã làm, không hỏi điểm mạnh điểm yếu. Câu hỏi hiệu quả với vị trí ca là câu kể lại: "Lần gần nhất bạn gặp khách khó chịu, bạn đã làm gì?", "Ở chỗ cũ, cuối ca bạn thường dọn những gì?". Người từng làm thật sẽ kể chi tiết; người chưa làm sẽ nói chung chung.

Nói thẳng phần khó của việc. Nói rõ ca kết thúc mấy giờ, cuối ca phải lau sàn, ngày lễ là ngày đông nhất. Thời vụ hay bỏ ngang vì thấy việc khác với tưởng tượng; nói trước là cách giữ người rẻ nhất.

Không giữ giấy tờ bản gốc, không thu tiền cọc. Theo nguyên tắc của pháp luật lao động, người sử dụng lao động không được giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng của người lao động, cũng không được buộc người lao động đặt tiền hay tài sản để bảo đảm. Đồng phục thì cho mượn, ghi sổ, trả lại khi nghỉ. Chi tiết tra Bộ luật Lao động hiện hành.

Ghi phiếu gặp ngay sau buổi gặp. Phiếu gồm: ca rảnh, khoảng cách tới cơ sở, kinh nghiệm, ghi chú. Ghi ngay vì sau năm ứng viên bạn sẽ không còn nhớ ai nói gì.

Bước 5: ca làm thử có trả công và phiếu chấm

Ca làm thử là bước quyết định, vì nó cho bạn thấy điều mà buổi gặp không thấy được: ứng viên có chịu hỏi khi không biết, có giữ nhịp khi đông, có để ý vệ sinh không. Ca làm thử nên ngắn (ba đến bốn tiếng), rơi vào khung giờ có khách, có một người cũ đi kèm, và được trả công theo giờ đã thoả thuận từ trước. Làm thử không trả công vừa mất lòng vừa dễ bị coi là lợi dụng sức lao động. Phiếu chấm mẫu dưới chỉ có năm dòng, mỗi dòng ba mức.

Điều quan sátĐạtCần kèm thêmChưa phù hợp
Đến đúng giờ, mặc đúng yêu cầuĐến sớm, sẵn sàngTrễ dưới mười phút, có báoTrễ không báo
Nghe và làm theo hướng dẫnLàm đúng sau một lần chỉCần chỉ hai, ba lầnTự làm theo ý mình
Thái độ với kháchChào, nhìn khách, nói rõNgại nhưng lịch sựThờ ơ hoặc cáu
Giữ sạch khu vực làmTự lau, tự dọnDọn khi được nhắcBỏ bừa
Hỏi khi không biếtHỏi đúng lúcHỏi ít, đoán nhiềuKhông hỏi, làm sai

Người kèm chấm, quản lý ca đọc lại và quyết. Quy tắc gợi ý: không có dòng nào ở cột "chưa phù hợp" thì nhận; có một dòng thì cân nhắc theo vị trí (thờ ơ với khách thì không nhận cho vị trí phục vụ); có từ hai dòng trở lên thì không nhận. Trả công ca làm thử ngay cuối ca, dù nhận hay không.

Bước 6: bảng kiểm trước ngày đi làm đầu tiên

Nhận người xong mới là nửa việc. Nhiều cơ sở để người mới đến ca đầu mà chưa có lịch ca, chưa biết tủ đồ ở đâu, chưa ai ký gì. Bảng kiểm dưới đây quản lý ca đánh dấu trước ngày đi làm ít nhất một ngày:

  • Đã báo kết quả bằng tin nhắn hoặc gọi điện, ghi rõ ngày bắt đầu, giờ có mặt, mặc gì, mang gì.
  • Đã thoả thuận bằng văn bản về công việc, ca, tiền công theo giờ hoặc theo ca, cách trả và ngày trả. Loại hợp đồng phù hợp với người làm ngắn hạn và chuyện bảo hiểm xã hội bắt buộc thì hỏi kế toán hoặc tra quy định hiện hành, không tự suy ra.
  • Với người dưới 18 tuổi: đã kiểm giờ làm và loại việc được phép theo quy định riêng cho lao động chưa thành niên, có ý kiến của người giám hộ khi luật yêu cầu.
  • Đã xếp người vào lịch ca tuần đầu và gửi lịch cho người đó.
  • Đã chỉ định người kèm cho ca đầu và báo người kèm biết trước.
  • Đã chuẩn bị đồng phục, thẻ tên, tủ đồ hoặc chỗ để đồ, và ghi sổ cho mượn.
  • Đã có mã chấm công hoặc dòng tên trong sổ chấm công.
  • Đã in hoặc chuẩn bị bản SOP các việc người đó sẽ làm trong tuần đầu.

Phần thông tin cá nhân của người mới (số giấy tờ tuỳ thân, số tài khoản nhận lương, số điện thoại người thân) chỉ để chủ và người làm sổ lương xem, cất ở chỗ có khoá hoặc tệp có mật khẩu, không dán lên nhóm chat chung của quán.

Lỗi hay gặp và cách chỉnh mẫu cho cơ sở của bạn

Tuyển đúng số ca, không có người dự phòng. Thời vụ có tỉ lệ bỏ cao hơn nhân viên chính, nhất là học sinh, sinh viên vào mùa thi. Luôn nhận dư một người so với số tính được, chia ca đều để ai cũng có đủ giờ.

Ca làm thử rơi vào giờ vắng. Làm thử lúc vắng thì ai cũng đạt. Đặt ca thử vào khung giờ có khách thật, dù không phải giờ cao điểm nhất, để người mới không bị ngợp ngay lần đầu.

Mỗi người gặp ứng viên hỏi một kiểu. Khi có hai quản lý ca cùng tuyển, dùng chung phiếu gặp và phiếu chấm. Không có phiếu chung thì bạn đang so hai người bằng hai cái thước khác nhau.

Quán nhỏ một chủ một thợ. Gộp bước ba và bốn: gọi điện xong hẹn đến làm thử luôn, gặp trong mười lăm phút đầu ca thử. Vẫn giữ phiếu chấm và bảng kiểm trước ngày đi làm.

Cửa hàng bán lẻ không có bếp. Đổi dòng "giữ sạch khu vực làm" thành "giữ kệ đúng vị trí", thêm dòng "đếm tiền thối chính xác" nếu người đó sẽ đứng quầy.

Cơ sở có nhiều điểm bán. Mỗi điểm giữ phiếu nhu cầu ca riêng, nhưng dùng chung tin tuyển mẫu và phiếu chấm để người thời vụ có thể chuyển điểm khi cần mà không phải học lại từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên thời vụ có cần ký hợp đồng không?

Theo nguyên tắc, khi có việc làm có trả công và có sự quản lý điều hành thì đó là quan hệ lao động, dù làm ngắn ngày. Loại hợp đồng, hình thức giao kết và nghĩa vụ bảo hiểm phụ thuộc thời hạn công việc, nên bạn cần tra Bộ luật Lao động hiện hành hoặc hỏi kế toán trước khi tuyển.

Có nên cho làm thử không trả công để đỡ tốn tiền?

Không nên. Ca làm thử là ca người đó bỏ sức thật, phục vụ khách thật. Trả công theo giờ đã báo trước vừa đúng lẽ, vừa giúp bạn thu hút người nghiêm túc. Ca thử ngắn ba đến bốn tiếng nên chi phí không lớn so với cái giá của việc nhận nhầm người.

Tuyển học sinh dưới 18 tuổi làm thời vụ có được không?

Có thể, nhưng lao động chưa thành niên có quy định riêng về giờ làm, làm đêm, loại công việc và trong một số trường hợp cần sự đồng ý của người giám hộ. Trước khi nhận, hãy tra phần quy định về lao động chưa thành niên trong Bộ luật Lao động hiện hành.

Nên đăng tin tuyển trước mùa cao điểm bao lâu?

Mẫu khuyên khoảng bốn tuần. Hai tuần đầu để nhận hồ sơ, gặp và làm thử; hai tuần sau để người mới học việc trong lúc quán chưa đông. Tuyển sát ngày thì người mới phải học trong giờ đông nhất, dễ sai và dễ bỏ.

Ứng viên đạt làm thử nhưng chỉ rảnh hai ca mỗi tuần thì sao?

Vẫn có thể nhận nếu hai ca đó trùng đúng ca bạn thiếu. Tuy vậy, người làm quá ít ca thì lâu thạo việc, nên hãy ghép họ với người kèm cố định và giao những việc đơn giản, lặp lại nhiều trong ca.

Giữ hồ sơ ứng viên không đạt thế nào cho đúng?

Chỉ giữ những gì cần cho lần tuyển sau, ví dụ tên và ghi chú ngắn về ca rảnh, khi ứng viên đồng ý. Không lưu bản chụp giấy tờ tuỳ thân của người không được nhận. Thông tin cá nhân xử lý theo quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138