Quy trình xác nhận đơn hàng online là các bước từ lúc khách nói “lấy cho em” đến lúc đơn được duyệt để đóng gói: thu đủ thông tin, đọc lại đơn cho khách, xác nhận lần cuối, rồi mới chuyển cho kho. Bước này ngắn nhưng quyết định phần lớn số đơn giao sai, giao nhầm địa chỉ và đơn khách không nhận khi người giao tới.
Mẫu dưới đây dành cho shop bán qua tin nhắn, trang mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và quán nhận đặt món giao đi. Bạn sẽ có danh sách thông tin bắt buộc của một đơn, khung tin nhắn đọc lại đơn, cách xử lý đơn rủi ro, bảng kiểm trước khi chuyển kho và cách đo xem quy trình có giảm được đơn hoàn hay không. Mẫu tham khảo, sửa trường thông tin theo hàng của bạn.
Một đơn hàng phải có đủ những gì
Trước khi gọi là “đã chốt”, đơn phải có đủ các trường dưới đây. Thiếu một trường là đơn chưa chốt, người trực phải hỏi tiếp chứ không chuyển kho rồi để kho tự đoán.
- Tên người nhận và cách xưng hô khách muốn, để người giao gọi không nhầm.
- Số điện thoại người nhận, kiểm đủ số chữ số. Nếu người đặt khác người nhận, ghi cả hai.
- Địa chỉ đầy đủ theo tên đơn vị hành chính hiện hành: số nhà, đường hoặc thôn, phường hoặc xã, tỉnh hoặc thành phố. Sau khi sắp xếp lại còn 34 tỉnh, thành và bỏ cấp huyện, nhiều khách vẫn quen ghi địa chỉ cũ; nên hỏi lại cho khớp tên mới để đơn vị vận chuyển không chuyển nhầm.
- Hàng hoá chi tiết: tên, mẫu, màu, cỡ, số lượng. Với quán ăn: món, cỡ phần, yêu cầu riêng như ít cay, không hành.
- Tổng tiền gồm tiền hàng, phí giao, giảm giá nếu có, ghi riêng từng dòng.
- Cách thanh toán: chuyển khoản trước, trả khi nhận hàng, trả một phần trước.
- Thời gian nhận mong muốn và ghi chú cho người giao, ví dụ gọi trước khi tới, giao giờ hành chính.
Ghi các trường này thành một khung cố định trong sổ đơn hoặc phần mềm bán hàng, theo đúng một thứ tự. Khi mọi đơn có cùng hình dạng, người đóng gói đọc nhanh và ít nhầm hơn, và việc tra lại một đơn cũ cũng dễ hơn nhiều.
Năm bước chốt và xác nhận đơn
Thứ tự dưới đây áp dụng cho đơn qua tin nhắn. Đơn đặt trên sàn đã có sẵn thông tin thì bỏ bước 1, giữ các bước sau.
- Thu thông tin còn thiếu bằng một tin nhắn gom. Thay vì hỏi từng câu, gửi một khung để khách điền: tên, số điện thoại, địa chỉ, thời gian nhận. Khách điền một lần thì nhanh hơn và ít bỏ dở hơn.
- Đọc lại đơn cho khách. Gửi tin nhắn tóm tắt đầy đủ hàng, số lượng, từng dòng tiền, tổng tiền, địa chỉ, cách thanh toán, dự kiến ngày nhận. Kết thúc bằng câu hỏi “anh chị kiểm giúp em thông tin đã đúng chưa ạ”.
- Chờ khách xác nhận bằng chữ. Một chữ “đúng rồi” hoặc “ok” là đủ. Biểu tượng cảm xúc, đã xem không trả lời, không tính là xác nhận. Lưu lại tin nhắn xác nhận này, đây là căn cứ khi có tranh chấp.
- Đánh giá rủi ro của đơn theo phần dưới đây. Đơn bình thường chuyển kho ngay; đơn có dấu hiệu rủi ro thì làm thêm một bước gọi điện hoặc đề nghị chuyển khoản trước một phần.
- Chuyển đơn sang kho và báo khách. Báo khách đơn đã được duyệt, dự kiến ngày giao, và mã vận đơn khi có. Đánh dấu trạng thái đơn “đã xác nhận” để người trực ca sau không xác nhận lại lần nữa.
Bước 3 là bước hay bị cắt nhất khi đông đơn. Nên giữ nó bằng mọi giá: phần lớn chuyện “em đâu có đặt cái này” hay “mình đặt cỡ L mà” bắt nguồn từ một đơn chưa có câu xác nhận nào của khách.
Nhận ra đơn rủi ro và cách xử lý
Không nên nghi ngờ mọi khách, nhưng vài dấu hiệu dưới đây đáng để làm thêm một bước. Ngưỡng cụ thể do chủ cửa hàng đặt và ghi vào SOP.
| Dấu hiệu | Vì sao đáng chú ý | Bước làm thêm |
|---|---|---|
| Đơn trả khi nhận, giá trị cao hơn ngưỡng cửa hàng đặt | Nếu khách không nhận, cửa hàng chịu phí giao hai chiều | Gọi điện xác nhận, hoặc đề nghị chuyển khoản trước một phần |
| Địa chỉ thiếu, chỉ ghi tên khu vực chung | Người giao không tìm được, đơn quay về | Hỏi lại đến khi có địa chỉ đủ, không chuyển kho khi thiếu |
| Số điện thoại không liên lạc được khi gọi thử | Đơn có thể không có người nhận | Nhắn hỏi số khác, chưa đóng gói tới khi liên lạc được |
| Khách đặt nhiều món giống nhau khác hẳn thói quen mua lẻ | Có thể bấm nhầm hoặc đặt hộ người khác | Hỏi lại số lượng một lần |
| Khách nhờ giao tới người khác và trả khi nhận | Người nhận có thể không biết có đơn | Xin số người nhận, nhắn báo trước cho người nhận |
| Số điện thoại từng có đơn không nhận | Lặp lại nhiều khả năng cao | Chỉ nhận khi chuyển khoản trước, nói lịch sự lý do |
Ghi danh sách số điện thoại từng không nhận hàng chỉ để dùng nội bộ cho việc này, không chia sẻ ra ngoài, không đăng công khai. Đây là thông tin cá nhân của người khác; công khai nó vừa làm mất khách, vừa có thể vi phạm quy định về dữ liệu cá nhân hiện hành.
Khung tin nhắn đọc lại đơn
Một tin nhắn đọc lại đơn tốt có bốn phần, mỗi phần một đến hai dòng. Phần một là hàng: “Áo sơ mi trắng cỡ M — 1 cái; quần tây đen cỡ 30 — 1 cái”. Phần hai là tiền, mỗi khoản một dòng: tiền hàng, phí giao, giảm giá, tổng phải trả. Phần ba là giao nhận: tên người nhận, số điện thoại, địa chỉ, ngày dự kiến. Phần bốn là câu hỏi xác nhận.
Ví dụ giả định cho một quán nhận đặt cơm văn phòng: “Dạ em đọc lại đơn: 5 phần cơm gà, 3 phần ít cơm, 2 phần không hành; 5 chai nước. Tiền món 300.000 đồng, phí giao 20.000 đồng, tổng 320.000 đồng, anh chị chuyển khoản trước. Giao tới tầng 3, toà nhà ở phường Hải Châu, Đà Nẵng, lúc 11 giờ 15, gọi chị Lan nhận. Anh chị kiểm giúp em đã đúng chưa ạ.” Tin nhắn dài nhưng mỗi dòng có thông tin, khách đọc lướt vẫn thấy chỗ sai.
Không nên chèn quảng cáo hay giới thiệu món khác vào tin đọc lại đơn. Mục đích của tin này duy nhất là để khách soát thông tin; thêm chữ thừa là khách đọc qua loa và bỏ sót lỗi. Gợi ý thêm món, nếu có, đặt ở tin nhắn trước, khi khách còn đang chọn.
Lưu khung tin nhắn này thành mẫu, chỉ thay dữ liệu. Khi đổi chính sách phí giao hoặc cách thanh toán, sửa mẫu ngay trong ngày và báo cho mọi người trực.
Bảng kiểm trước khi chuyển đơn sang kho
Người trực đánh dấu từng dòng cho mỗi đơn, hoặc trưởng ca kiểm ngẫu nhiên khi người trực đã quen.
| Mục | Đạt khi |
|---|---|
| Đủ bảy trường thông tin | Không có ô trống trong khung đơn |
| Địa chỉ theo tên đơn vị hành chính hiện hành | Có phường hoặc xã và tỉnh hoặc thành phố đúng tên mới |
| Đã gửi tin đọc lại đơn | Tin có đủ bốn phần: hàng, tiền, giao nhận, câu hỏi |
| Khách đã xác nhận bằng chữ | Có tin nhắn xác nhận, đã lưu |
| Đã đánh giá rủi ro | Đơn rủi ro đã làm bước thêm theo bảng |
| Tiền chuyển khoản trước đã vào tài khoản | Kiểm trên sao kê, không chỉ dựa vào ảnh khách gửi |
| Trạng thái đơn đã cập nhật | “Đã xác nhận” trong sổ hoặc phần mềm |
Dòng về tiền chuyển khoản rất quan trọng: ảnh chụp màn hình chuyển khoản có thể bị làm giả hoặc là giao dịch chưa thành công. Chỉ coi là đã thanh toán khi số tiền hiện trong tài khoản của cửa hàng.
Đơn không liên lạc được và đơn khách xin huỷ
Một phần đơn sẽ dừng giữa chừng: khách chốt xong rồi im lặng, không trả lời tin đọc lại đơn. SOP nên ghi rõ cách làm: nhắc một lần sau khoảng hai giờ trong giờ trực, nhắc lần hai vào sáng hôm sau, rồi chuyển đơn sang trạng thái “chưa xác nhận — tạm dừng” và nhả hàng đã giữ về kho. Không đóng gói và không gửi đi một đơn chưa được khách xác nhận, dù khách đã nói “lấy cho em” từ trước.
Khi khách xin huỷ trước lúc đóng gói, cửa hàng huỷ ngay, cảm ơn khách đã báo sớm, và hoàn tiền nếu khách đã chuyển khoản theo quy trình hoàn tiền của cửa hàng. Không hỏi dồn lý do; nếu khách tự nói, ghi một dòng vào sổ để biết vì sao khách đổi ý — giá, thời gian giao, hay đã mua ở nơi khác.
Khi khách xin huỷ sau khi hàng đã giao cho đơn vị vận chuyển, nói thật các lựa chọn theo chính sách đã công bố: nhận hàng rồi đổi trả, hoặc từ chối nhận và chịu phí giao hai chiều nếu chính sách có ghi. Điều quan trọng là chính sách này phải được nêu từ trước, trong tin đọc lại đơn hoặc trang thông tin của cửa hàng, chứ không phải đến lúc huỷ mới nói.
Mỗi đơn dừng hay huỷ đều ghi trạng thái và lý do. Nếu tỷ lệ đơn tạm dừng cao, thường là do khoảng cách từ lúc khách chốt đến lúc đọc lại đơn quá dài, hoặc tin đọc lại đơn quá rối.
Đo xem quy trình có hiệu quả
Tỷ lệ đơn hoàn. Đếm số đơn bị trả về trên tổng số đơn giao mỗi tháng, tách theo lý do: khách không nhận, không liên lạc được, sai địa chỉ, sai hàng. Lý do “sai hàng” và “sai địa chỉ” giảm là dấu hiệu bước đọc lại đơn đang làm tốt.
Số đơn phải sửa sau khi chuyển kho. Mỗi lần kho phải hỏi lại người trực vì đơn thiếu hoặc mâu thuẫn, ghi một dòng. Con số này cao nghĩa là bước 1 và bảng kiểm đang bị bỏ qua.
Thời gian từ khi khách chốt đến khi đơn được xác nhận. Nếu khách chốt mà vài giờ sau mới được đọc lại đơn, nhiều khách đã đổi ý hoặc mua chỗ khác. Đặt mục tiêu theo sức người, ví dụ giả định trong vòng ba mươi phút trong giờ trực.
Đơn rủi ro có được làm bước thêm không. Chọn ngẫu nhiên vài đơn trả khi nhận giá trị cao mỗi tuần, xem đã có cuộc gọi xác nhận hay chưa. Nếu bỏ qua thường xuyên, xem lại ngưỡng có hợp lý không, hay người trực đang quá tải.
Ghi chép để học. Mỗi đơn hoàn nên có một dòng ghi chú lý do thật sau khi hỏi lại người giao hoặc khách. Sau ba tháng, đọc lại cả danh sách sẽ thấy rõ chỗ quy trình cần sửa hơn mọi phỏng đoán.
Câu hỏi thường gặp
Có nên gọi điện xác nhận mọi đơn không?
Với shop ít đơn, gọi mọi đơn được nhưng tốn thời gian và nhiều khách không thích nghe máy từ số lạ. Thường hợp lý hơn là xác nhận bằng tin nhắn cho đơn bình thường, chỉ gọi cho đơn rủi ro theo bảng. Nếu gọi, nói ngắn và đọc lại đúng những gì có trong đơn.
Khách xác nhận rồi lại muốn đổi món hoặc đổi cỡ thì sao?
Nếu đơn chưa đóng gói, sửa đơn, gửi lại tin đọc lại đơn và xin xác nhận lần nữa. Nếu đã giao cho đơn vị vận chuyển, báo khách thật các lựa chọn: nhận rồi đổi theo chính sách đổi hàng, hoặc huỷ và chịu chi phí theo chính sách đã công bố.
Đòi khách chuyển khoản trước có làm mất khách không?
Có thể mất một phần khách quen trả khi nhận. Vì vậy chỉ nên áp dụng cho đơn rủi ro, nói rõ lý do lịch sự, và có thể chỉ xin trước một phần như phí giao. Với khách đã mua thành công nhiều lần, có thể bỏ điều kiện này.
Có nên lưu ảnh chụp tin nhắn xác nhận không?
Lịch sử trò chuyện trên kênh của cửa hàng thường đã đủ làm căn cứ, miễn là không xoá. Nếu cửa hàng hay đổi kênh hoặc tài khoản, có thể lưu thêm bản chụp vào thư mục đơn hàng, đặt tên theo mã đơn, và chỉ người phụ trách được truy cập.
Đơn trên sàn thương mại điện tử có cần xác nhận lại không?
Đơn trên sàn đã có thông tin do khách nhập và quy trình của sàn. Thường chỉ cần kiểm địa chỉ có hợp lý không và ghi chú đặc biệt. Việc nhắn khách ngoài kênh của sàn cần theo quy định của từng sàn, nên đọc kỹ chính sách hiện hành trước khi làm.
Ai nên chịu trách nhiệm khi giao sai do đơn ghi sai?
SOP nên ghi rõ: nếu sai do người trực không làm bước đọc lại đơn, cửa hàng chịu và sửa quy trình; nếu khách đã xác nhận thông tin sai, cửa hàng hỗ trợ theo chính sách. Mục đích của việc phân định là sửa đúng chỗ, không phải để phạt người.