KhuonKho.comKhuôn Khổ
Mẫu SOP kho và giao nhận

Mẫu SOP kho lạnh và kho khô cho quán ăn nhỏ: chia ngăn, nhiệt độ, dán ngày, vệ sinh

Mẫu quy trình bảo quản cho quán ăn, quán cà phê nhỏ: chia ngăn tủ mát, tủ đông, kệ kho khô; sổ nhiệt độ hai lần mỗi ngày; dán ngày mở; vệ sinh tủ; xử lý khi tủ hỏng.

Back kitchen of a small noodle shop in Hue, cook seen from behind placing covered containers into an open stainless refrigerator, dry goods shelf beside, cool morning light

Ở quán ăn nhỏ, "kho" thường chỉ là hai tủ mát, một tủ đông và vài kệ trong góc bếp; nhưng chính chỗ nhỏ đó quyết định nguyên liệu có an toàn không và cuối tháng phải bỏ đi bao nhiêu. Một SOP kho lạnh và kho khô trả lời các câu: ngăn nào để gì, nhiệt độ ai đo và ghi khi nào, hộp nào dán ngày ra sao, khi nào dọn tủ, và tủ hỏng giữa ca thì làm gì.

Mẫu này chỉ bàn chuyện cất trữ trong kho của quán. Việc nhận nguyên liệu tươi sống, sơ chế, rã đông, làm nguội đồ nấu sẵn, mẫu nhãn và vệ sinh bếp cuối ngày có mẫu riêng ở danh mục quán ăn, quán cà phê; ở đây là phần tủ và kệ: chia chỗ, giữ nhiệt, xoay vòng hàng, dọn tủ và xử lý khi tủ hỏng. Các yêu cầu an toàn thực phẩm dưới đây ở mức nguyên tắc; yêu cầu cụ thể cho loại hình của bạn cần tra quy định hiện hành hoặc hỏi cơ quan quản lý an toàn thực phẩm địa phương. Đây là mẫu tham khảo — chỉnh theo cơ sở của bạn.

Đầu mẫu: mục đích, phạm vi, người làm

Mục đích: giữ nguyên liệu và bán thành phẩm trong điều kiện bảo quản phù hợp, tránh nhiễm chéo giữa đồ sống và đồ chín, dùng nguyên liệu theo thứ tự hạn trước dùng trước, phát hiện sớm khi tủ không giữ được nhiệt, và giảm lượng phải bỏ đi.

Phạm vi: tủ mát, tủ đông, tủ đứng quầy pha chế, kệ kho khô đựng gạo, bột, gia vị, đồ hộp, bao bì; không gồm khu vực rửa, sơ chế và khu bày món.

Người làm: bếp trưởng hoặc người phụ trách ca bếp chịu trách nhiệm chung; người mở bếp đầu ca đo và ghi nhiệt độ lần một; người đóng bếp ghi lần hai và kiểm tủ; mọi người trong bếp có nghĩa vụ dán ngày khi mở hoặc chia nguyên liệu. Chủ quán xem lại sổ nhiệt độ và bảng kiểm hằng tuần.

Ở quán chỉ có hai vợ chồng chủ, một người nhận vai đo nhiệt độ, người kia nhận vai dọn tủ hằng tuần. Chia vai rõ thì việc không trôi.

Chia ngăn tủ mát: trên chín, dưới sống

Nguyên tắc phổ biến trong bảo quản thực phẩm là đặt đồ đã chín, ăn ngay ở trên; đồ sống, nhất là thịt cá sống, ở dưới cùng, để nước rỉ không nhỏ xuống đồ ăn liền. Bảng dưới là cách chia gợi ý cho một tủ mát nhiều ngăn.

NgănĐể gìLưu ý
Ngăn trênMón chín, nước dùng đã nấu và làm nguội, bán thành phẩm ăn liềnHộp có nắp, dán ngày
Ngăn giữaSữa, trứng, nước sốt đã mở, đồ uống pha sẵnKhông để sát vách sau nếu tủ dễ đóng tuyết
Ngăn dướiThịt, cá, hải sản sốngKhay có thành chặn nước rỉ, tách theo loại
Ngăn rauRau củ đã sơ chế hoặc chưa sơ chếRau đã rửa để hộp riêng, không trộn với rau chưa rửa
Cánh tủĐồ ít nhạy với nhiệt độCánh tủ dao động nhiệt nhiều nhất khi mở đóng

Không nhồi tủ quá đầy: hơi lạnh cần lưu thông. Một dấu hiệu dễ nhận là khi mở tủ không nhìn thấy vách sau, tủ đã quá tải. Đồ nóng chỉ vào tủ sau khi đã làm nguội theo mẫu SOP sơ chế và bảo quản của bếp, vì một nồi nóng làm tăng nhiệt cả tủ và kéo theo mọi thứ bên cạnh.

Tủ đông chia theo cùng logic: đồ đã nấu và đồ sống để giỏ riêng, mỗi giỏ một loại, giỏ có tên dán ở mép ngăn thay vì phải lục từng túi. Vẽ một sơ đồ nhỏ các ngăn, dán ở cánh tủ, để người lấy hàng mở tủ ra là biết lấy ở đâu và đóng lại nhanh.

Sổ nhiệt độ: đo và ghi hai lần mỗi ngày

Ghi nhiệt độ đều đặn là cách duy nhất để biết tủ đang giữ được nhiệt trước khi nguyên liệu hỏng. Mẫu dưới đây làm cho mọi tủ, mọi ngày.

  1. Mỗi tủ có một nhiệt kế đặt cố định ở giữa tủ, không chỉ dựa vào đồng hồ hiển thị trên cánh tủ.
  2. Đầu ca, người mở bếp đọc nhiệt độ từng tủ trước khi mở cửa tủ lần đầu, ghi số và giờ vào sổ, ký tên.
  3. Cuối ca, người đóng bếp đọc và ghi lần hai, sau khi tủ đã đóng một lúc chứ không ngay sau khi vừa mở.
  4. Đặt ngưỡng cho từng tủ theo khuyến nghị bảo quản thực phẩm hiện hành và hướng dẫn của nhà sản xuất tủ, ghi ngưỡng ngay trên đầu trang sổ. Tủ mát thường được khuyến nghị giữ ở mức lạnh dưới khoảng năm độ C, tủ đông ở mức đông cứng sâu; bạn kiểm lại con số cụ thể theo nguồn chính thức.
  5. Số đo vượt ngưỡng: đo lại sau một khoảng ngắn, kiểm cửa tủ có đóng kín, gioăng có hở, tủ có quá đầy; ghi việc đã làm vào cột ghi chú.
  6. Vượt ngưỡng lần hai: báo bếp trưởng ngay, áp dụng phần xử lý khi tủ hỏng ở dưới.
  7. Cuối tuần, chủ quán xem sổ, ký, và đánh dấu tủ nào có xu hướng tăng dần.

Xu hướng quan trọng hơn một số đo lẻ. Tủ tăng dần qua nhiều ngày thường báo trước gioăng hỏng, dàn lạnh bám bẩn hoặc máy nén yếu. Gọi thợ khi thấy xu hướng tiết kiệm hơn nhiều so với gọi thợ khi tủ đã ngừng.

Xoay vòng hàng trong tủ và kho: hạn trước dùng trước, dọn đúng lịch

Mọi thứ trong tủ đều đọc được ngày. Cách ghi nhãn theo mẫu của bếp; việc của người giữ kho là kiểm mỗi ngày rằng không hộp, không túi nào thiếu ngày. Nhãn đặt cùng một chỗ trên hộp để nhìn lướt là thấy.

Hạn dùng nội bộ do bếp trưởng quy định. Mỗi loại bán thành phẩm có một thời hạn dùng trong quán, ghi thành bảng dán trong bếp. Hạn này không dài hơn hạn của nhà sản xuất với hàng đóng gói đã mở.

Hạn trước dùng trước. Hộp mới làm xếp phía sau, hộp cũ ra trước. Khi nhận hàng mới, chuyển hàng cũ ra ngoài trước rồi mới xếp hàng mới vào.

Không có giấy dán thì coi như không rõ ngày. Quy tắc này nghe cứng nhưng là cách duy nhất giữ kỷ luật. Hộp không rõ ngày được bếp trưởng quyết định, không ai tự đoán.

Ghi lại những gì bỏ đi. Một cuốn sổ ngắn: ngày, món, lượng, lý do bỏ. Sau vài tuần, bạn sẽ thấy món nào thường làm dư, để điều chỉnh lượng chuẩn bị.

Kho khô: kệ, thùng kín và những điều không được làm

Kho khô ít bị để ý hơn tủ lạnh nhưng lại là chỗ dễ có côn trùng, ẩm mốc và nhầm lẫn hoá chất. Mẫu yêu cầu các điểm sau.

  • Hàng đặt trên kệ, không đặt trực tiếp trên nền; tầng dưới cùng cách nền một khoảng đủ để lau dọn.
  • Gạo, bột, đường, đậu sau khi mở bao chuyển sang thùng có nắp kín, dán tên và ngày chuyển.
  • Hàng mới xếp sau hàng cũ; mỗi loại một vị trí cố định có tên trên mép kệ.
  • Hoá chất tẩy rửa, thuốc diệt côn trùng để ở kệ hoặc tủ riêng, xa hẳn thực phẩm, không đựng hoá chất sang chai nước uống hay hộp đựng thực phẩm.
  • Bao bì, ly, hộp mang đi để khu riêng, giữ khô và sạch.
  • Kiểm dấu hiệu côn trùng, chuột, ẩm mốc mỗi tuần; thấy dấu hiệu thì báo chủ quán, xử lý theo cách an toàn, cần thì thuê dịch vụ kiểm soát côn trùng chuyên nghiệp.
  • Cửa kho khô đóng khi không dùng; không để thùng carton rỗng chồng trong kho.

Điểm về hoá chất là điểm an toàn quan trọng nhất của cả mục này. Nhiều sự cố trong bếp nhỏ đến từ việc hoá chất được rót sang chai quen tay rồi để cạnh gia vị. Ghi thành câu riêng trong SOP và nhắc khi đào tạo người mới.

Khi tủ hỏng hoặc mất điện giữa ca

Phần này viết ngắn, dán ngay cạnh tủ. Khi phát hiện tủ không lạnh hoặc mất điện, việc đầu tiên là hạn chế mở tủ để giữ nhiệt bên trong lâu nhất có thể. Ghi giờ phát hiện và nhiệt độ lúc đó vào sổ nhiệt độ. Báo bếp trưởng và chủ quán.

Nếu có tủ khác còn chỗ và còn giữ nhiệt tốt, chuyển ưu tiên nhóm nguyên liệu dễ hỏng nhất sang trước: thịt cá sống, hải sản, món chín, sữa. Nếu không có tủ dự phòng, dùng thùng giữ nhiệt có đá theo cách quán đã chuẩn bị sẵn. Mất điện cả khu thì xem xét tạm dừng các món phụ thuộc nguyên liệu tươi.

Sau sự cố, nguyên liệu nào đã ở nhiệt độ không an toàn trong thời gian không rõ thì bếp trưởng quyết định bỏ, ghi vào sổ bỏ đi kèm lý do. Nguyên tắc chung trong an toàn thực phẩm là khi nghi ngờ thì không dùng; đừng để áp lực chi phí làm lệch quyết định này. Gọi thợ sửa, ghi nguyên nhân hỏng vào sổ để theo dõi tủ đó về sau.

Nếu sự cố điện kèm dấu hiệu chập cháy, mùi khét, khói, ưu tiên an toàn người: ngắt điện nếu làm được an toàn, rời khu vực và gọi cứu hoả 114 khi cần. Nguyên liệu tính sau.

Bảng kiểm vệ sinh tủ và kho hằng tuần

Vệ sinh tủ theo lịch, không đợi tủ bẩn mới dọn. Mỗi tuần một tờ, người phụ trách tích và ký; chủ quán xem cùng sổ nhiệt độ.

ViệcTần suất gợi ýĐạt khi
Lau tay nắm, gioăng cửa tủHằng ngày cuối caKhông vết bẩn, gioăng không rách
Dọn hộp hết hạn nội bộ, không giấy dánHằng ngàyKhông còn hộp quá hạn trong tủ
Rút đồ ra, lau từng ngăn tủ mátHằng tuầnKhông vết rỉ, không mùi lạ
Kiểm và xả tuyết tủ đôngTheo hướng dẫn của tủLớp tuyết không dày, cửa đóng kín
Lau kệ kho khô, kiểm côn trùngHằng tuầnKhông bột rơi, không dấu côn trùng
Kiểm nhiệt kế đặt đúng chỗ, còn chạyHằng tuầnSố đo hợp lý so với đồng hồ tủ
Vệ sinh dàn ngưng tủ theo hướng dẫnTheo khuyến nghị nhà sản xuấtCó ghi ngày làm

Khi chỉnh mẫu cho quán của bạn, quán cà phê chủ yếu là tủ đứng quầy pha chế nên nhấn vào sữa, kem, siro đã mở và đá viên; quán nướng, lẩu nhấn vào thịt cá sống và khay chặn nước rỉ; quán cơm phần nhấn vào món chín làm nguội và hạn dùng nội bộ ngắn. Giữ nguyên ba lõi: chia ngăn sống – chín, sổ nhiệt độ, dán ngày.

Câu hỏi thường gặp

Quán chỉ có một tủ mát thì chia ngăn thế nào?

Vẫn theo nguyên tắc trên chín, dưới sống. Ngăn trên cùng cho món chín và bán thành phẩm, ngăn dưới cùng cho đồ sống trong khay có thành, rau để hộc rau. Nếu tủ quá nhỏ, cân nhắc giảm lượng chuẩn bị mỗi ngày thay vì nhồi tủ.

Có cần mua nhiệt kế riêng khi tủ đã có màn hình hiển thị nhiệt độ?

Nên có. Màn hình trên cánh tủ thường đo ở một điểm và có thể sai lệch theo thời gian. Một nhiệt kế đặt giữa tủ cho số đo gần với chỗ nguyên liệu nằm, và là cách kiểm chéo màn hình.

Hạn dùng nội bộ của bán thành phẩm nên đặt bao lâu?

Tuỳ món, cách chế biến, cách bảo quản và khuyến nghị an toàn thực phẩm hiện hành; không có một con số chung cho mọi quán. Bếp trưởng lập bảng theo từng món, thận trọng với món dễ hỏng, và tra hướng dẫn chính thức khi chưa chắc.

Tủ lúc nào cũng chật, nên mua thêm tủ hay giảm dự trữ?

Trước khi mua thêm, xem sổ bỏ đi và lịch nhập hàng. Nếu thường xuyên phải bỏ nguyên liệu quá hạn, vấn đề là đặt hàng quá tay chứ không phải thiếu tủ; nhập ít hơn, nhiều lần hơn thường giải quyết được. Chỉ khi tủ chật mà gần như không phải bỏ gì mới là lúc tính chuyện thêm tủ.

Kho khô có cần ghi nhiệt độ và độ ẩm không?

Với quán nhỏ, thường không cần ghi hằng ngày như tủ lạnh, nhưng kho phải khô, thoáng, không nắng chiếu trực tiếp. Nếu kho khô nằm cạnh bếp nóng hoặc nơi ẩm, theo dõi dấu hiệu mốc, vón cục và cân nhắc đổi chỗ.

Đoàn kiểm tra an toàn thực phẩm đến thì cần chuẩn bị gì từ kho?

Không có danh sách cố định cho mọi nơi; yêu cầu cụ thể theo quy định hiện hành và cơ quan quản lý. Sổ nhiệt độ, sổ nhận hàng, hoá đơn chứng từ nguồn gốc nguyên liệu và bảng kiểm vệ sinh được ghi đều đặn là những thứ giúp quán trình bày việc bảo quản rõ ràng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138