KhuonKho.comKhuôn Khổ
Mẫu SOP thu ngân và tiền mặt

Tạm ứng và hoàn ứng cho nhân viên: mẫu SOP giấy đề nghị, hạn quyết toán, sổ theo dõi

Quy trình tạm ứng tiền cho nhân viên đi mua hàng, đi việc: giấy đề nghị, người duyệt, hạn hoàn ứng, quyết toán khoản thừa thiếu và sổ theo dõi tạm ứng.

Manager and young employee seen from the side at a small office table in Thai Nguyen, handing over a plain envelope, blank form on table, afternoon window light

Tạm ứng là khoản tiền cơ sở đưa trước cho một nhân viên để làm một việc cụ thể, như đi mua hàng, đi giao dịch, đi sửa đồ; hoàn ứng là lúc nhân viên mang chứng từ và tiền thừa về để quyết toán khoản đó. Quy trình tốt có ba chốt: mỗi khoản tạm ứng gắn với một việc và một hạn hoàn ứng, người đang còn khoản chưa quyết toán thì không được tạm ứng thêm, và mọi khoản đều nằm trong một sổ theo dõi.

Bài này là mẫu quy trình tham khảo cho cửa hàng, quán ăn, văn phòng nhỏ. Nó phân biệt tạm ứng cho công việc với chi qua quỹ chi vặt và với ứng lương, rồi đi qua các bước, mẫu giấy đề nghị, sổ theo dõi và bảng kiểm. Phần hạch toán, chứng từ hợp lệ thuộc về kế toán; phần ứng lương liên quan quy định lao động. Số tiền trong bài là ví dụ giả định.

Tạm ứng khác chi vặt và ứng lương ở đâu

Ba loại tiền này hay bị gọi chung là "ứng tiền", và chính sự gọi chung đó làm sổ sách rối. Bảng dưới giúp cơ sở tách cho rõ trước khi viết quy trình.

LoạiDùng khi nàoAi cầm tiềnKết thúc khi nào
Chi vặtKhoản nhỏ, mua xong ngay trong ngàyNgười giữ quỹ đưa, người mua trả chứng từ trong ngàyKhi phiếu chi có chứng từ
Tạm ứng công việcKhoản lớn hơn hoặc việc kéo dài vài ngày, chưa biết số chính xácNhân viên giữ tiền của cơ sở trong một thời gianKhi quyết toán xong, thừa nộp lại, thiếu được bù
Ứng lươngNhân viên cần tiền cá nhân trước kỳ lươngNhân viên, là tiền của chính họ trả trướcKhi trừ vào kỳ lương theo thoả thuận

Mẫu trong bài tập trung vào tạm ứng công việc. Ứng lương nên có quy định riêng, viết rõ mức tối đa, số lần trong tháng, cách trừ vào lương, và bạn nên tra Bộ luật Lao động hiện hành hoặc hỏi người tư vấn về những điều liên quan tới khấu trừ lương. Đừng để ứng lương đi qua giấy tạm ứng công việc, vì cuối tháng không ai còn biết khoản nào phải quyết toán bằng hoá đơn, khoản nào trừ vào lương.

Ranh giới giữa chi vặt và tạm ứng thường đặt bằng mức tiền: dưới mức trần của quỹ chi vặt thì đi quỹ chi vặt, trên mức đó hoặc việc kéo dài qua ngày thì làm giấy tạm ứng.

Mục đích, phạm vi và người duyệt

Mục đích của quy trình là để tiền của cơ sở khi nằm trong tay nhân viên vẫn có chủ rõ ràng, có hạn trả, và không bị lẫn với tiền riêng. Ở nhiều cơ sở nhỏ, tạm ứng diễn ra bằng một câu nói: "cầm hai triệu đi mua đồ cho anh". Sau một tuần, người cầm không nhớ đã tiêu bao nhiêu, người đưa không nhớ đã đưa bao nhiêu, và câu chuyện kết thúc bằng sự khó chịu của cả hai.

Phạm vi gồm mọi khoản tiền mặt hoặc chuyển khoản cơ sở đưa trước cho nhân viên để làm việc của cơ sở: mua hàng, mua vật tư, trả tiền dịch vụ tại chỗ, đi công tác ngắn, đặt cọc cho một bên cung cấp. Không gồm ứng lương và không gồm các khoản đã có quy trình mua hàng thanh toán thẳng cho nhà cung cấp.

Người duyệt nên là chủ cơ sở hoặc một quản lý được uỷ quyền bằng văn bản với hạn mức rõ. Ví dụ giả định: quản lý duyệt được mỗi khoản đến hai triệu; trên mức đó chỉ chủ duyệt. Người duyệt không phải là người nhận tạm ứng, kể cả khi quản lý tự đi mua; trong trường hợp đó chủ duyệt.

Các bước từ đề nghị tới quyết toán

Các bước dưới đây chia thành ba chặng: trước khi đưa tiền, trong lúc làm việc, và khi quyết toán. Thứ tự giữ nguyên, nội dung có thể rút gọn với khoản nhỏ.

  1. Nhân viên viết giấy đề nghị tạm ứng: họ tên, việc cần làm, số tiền đề nghị và cách tính sơ bộ, ngày dự kiến hoàn ứng.
  2. Người giữ sổ kiểm sổ theo dõi tạm ứng: nhân viên này có khoản nào quá hạn chưa quyết toán không. Có thì dừng, xử lý khoản cũ trước.
  3. Người duyệt ký duyệt, ghi số tiền được duyệt nếu khác số đề nghị.
  4. Người giữ tiền đưa tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản của nhân viên, ghi vào sổ theo dõi, nhân viên ký nhận.
  5. Trong lúc làm việc, nhân viên giữ mọi hoá đơn, biên lai, ghi chú mua hàng, chụp ảnh chứng từ ngay khi nhận để phòng thất lạc.
  6. Đến hạn hoặc khi xong việc, nhân viên lập bảng kê quyết toán: từng khoản chi, chứng từ kèm theo, tổng chi, so với số đã tạm ứng.
  7. Thừa thì nộp lại tiền thừa; thiếu thì người duyệt xem xét, đồng ý thì cơ sở bù cho nhân viên. Người giữ sổ ghi kết quả, đánh dấu khoản tạm ứng đã đóng.

Bước hai là chốt quan trọng nhất của cả quy trình. Không có nó, tạm ứng chồng tạm ứng, và một nhân viên có thể đang cầm ba khoản chưa quyết toán mà không ai để ý. Khi bước này được giữ nghiêm, hạn hoàn ứng tự nhiên được tôn trọng vì ai cũng biết sẽ không ứng được khoản tiếp theo.

Sổ theo dõi tạm ứng: một dòng cho mỗi khoản

Sổ theo dõi có thể là một trang sổ tay kẻ cột hoặc một bảng tính. Điều quan trọng là mọi khoản đều có trong đó và có cột trạng thái. Bảng dưới ghi theo ví dụ giả định.

Ngày ứngNgười nhậnViệcSố ứngHạn hoànSố quyết toánTrạng thái
Ngày 3Nhân viên DMua vật tư sửa quầy2 triệuNgày 61 triệu 850 nghìnĐã đóng, nộp lại 150 nghìn
Ngày 5Quản lý BĐặt cọc thuê bàn ghế sự kiện3 triệuNgày 123 triệuĐã đóng, đủ chứng từ
Ngày 9Nhân viên EMua dụng cụ bếp1 triệu 500 nghìnNgày 11ChưaQuá hạn, đã nhắc
Ngày 10Nhân viên DMua đồ trang trí800 nghìnNgày 12850 nghìnĐã đóng, cơ sở bù 50 nghìn

Dòng thứ ba là trường hợp sổ cần bắt được. Cuối mỗi tuần, người giữ sổ lọc các khoản quá hạn, nhắc trực tiếp, ghi ngày nhắc. Quá hạn lâu thì báo chủ. Đừng để khoản quá hạn sang tháng sau mà không ai nói gì.

Dòng cuối cho thấy nhân viên D được tạm ứng khoản mới vì khoản trước đã đóng ngày 6. Nếu khoản ngày 3 còn mở, giấy đề nghị ngày 10 sẽ dừng ở bước hai.

Giấy đề nghị tạm ứng nên có những gì

Giấy đề nghị không cần mẫu in sẵn, một tờ viết tay đủ ý vẫn dùng tốt. Điều quan trọng là nó trả lời được năm câu: ai nhận, nhận để làm việc gì, cần bao nhiêu và tính ra sao, bao giờ quyết toán, ai duyệt. Phần "tính ra sao" hay bị bỏ qua nhất, trong khi đây chính là căn cứ để lúc quyết toán so xem chi có hợp lý không. Ví dụ giả định: mua sáu bộ khay inox, khoảng hai trăm nghìn mỗi bộ, cộng phí chở khoảng một trăm nghìn, đề nghị một triệu ba trăm nghìn.

Nếu cơ sở dùng nhóm nhắn tin nội bộ, có thể cho phép đề nghị bằng tin nhắn theo một mẫu cố định năm dòng, người duyệt trả lời "duyệt" kèm số tiền. Tin nhắn đó được chụp lại và lưu cùng sổ theo dõi. Cách này nhanh, có dấu thời gian, nhưng phải giữ nghiêm mẫu năm dòng; tin nhắn kiểu "anh ơi em ứng ít tiền đi mua đồ nhé" không được tính là đề nghị.

Với tạm ứng đi công tác ngắn, giấy đề nghị nên tách các khoản dự kiến: đi lại, ở, ăn, chi phí công việc. Mức chi cho từng khoản theo quy định nội bộ của cơ sở, nếu có; cơ sở chưa có thì đây là dịp viết.

Lỗi hay gặp và cách sửa

Tạm ứng không ghi việc cụ thể. Giấy ghi "tạm ứng đi mua đồ" thì quyết toán gì cũng hợp lệ. Sửa bằng cách yêu cầu ghi rõ mua gì, cho việc gì, và cách tính sơ bộ số tiền.

Không có hạn hoàn ứng. Khoản không có hạn thì không bao giờ quá hạn, nên không ai nhắc. Đặt hạn mặc định, ví dụ giả định ba ngày làm việc sau khi xong việc, ghi ngay trên giấy đề nghị.

Quyết toán bằng lời. Nhân viên nói "hết rồi anh ơi" và khoản được coi như đóng. Sửa bằng cách chỉ đóng khoản khi có bảng kê và chứng từ, kể cả khoản nhỏ.

Chuyển khoản tạm ứng vào tài khoản cá nhân mà không ghi nội dung. Sao kê sau này không phân biệt được tiền lương, tiền thưởng và tiền tạm ứng. Ghi nội dung chuyển khoản theo mẫu thống nhất, có chữ tạm ứng và tên việc.

Dùng tạm ứng để né quy trình mua hàng. Khoản mua lớn, lẽ ra phải lấy báo giá và thanh toán cho nhà cung cấp, bị chuyển thành tạm ứng cho nhanh. Đặt mức trần tạm ứng và quy định khoản nào bắt buộc đi quy trình mua hàng.

Bảng kiểm khi đóng một khoản tạm ứng

Người giữ sổ dùng bảng này trước khi ghi "đã đóng". Mẫu tham khảo, bạn bổ sung theo yêu cầu chứng từ mà kế toán của cơ sở đưa ra.

  • Bảng kê quyết toán có chữ ký người nhận tạm ứng.
  • Mỗi dòng chi có chứng từ kèm theo hoặc ghi chú mua hàng đủ thông tin.
  • Hoá đơn có thông tin người mua là cơ sở khi kế toán yêu cầu như vậy.
  • Tổng chi cộng tiền thừa nộp lại bằng số đã tạm ứng, hoặc khoản thiếu đã được người duyệt ký đồng ý bù.
  • Tiền thừa đã nộp, có chữ ký người nhận lại.
  • Sổ theo dõi ghi ngày đóng và số quyết toán.
  • Chứng từ gốc đã chuyển cho người làm sổ sách hoặc kế toán.

Mục thứ ba là chỗ cần hỏi kế toán trước khi áp dụng: với từng loại chi phí, hoá đơn cần ghi tên ai, thông tin gì, và trường hợp mua ở nơi không xuất hoá đơn thì dùng chứng từ thay thế nào. Đưa câu trả lời của kế toán vào quy trình bằng một dòng ngắn để nhân viên đi mua biết ngay từ đầu, thay vì về tới nơi mới phát hiện hoá đơn ghi sai tên.

Câu hỏi thường gặp

Có nên tạm ứng bằng chuyển khoản thay vì tiền mặt không?

Thường là nên, vì có dấu vết rõ và nhân viên không phải mang nhiều tiền mặt. Ghi nội dung chuyển khoản thống nhất để sau này dễ đối chiếu. Tiền mặt vẫn cần khi đi mua ở chợ hoặc nơi không nhận chuyển khoản.

Nhân viên nghỉ việc khi còn khoản tạm ứng chưa quyết toán thì sao?

Đưa việc kiểm sổ tạm ứng vào danh sách bàn giao khi nghỉ việc, xử lý trước ngày làm cuối. Còn chuyện có được trừ vào khoản thanh toán cuối cùng hay không thì liên quan quy định lao động, bạn tra Bộ luật Lao động hiện hành hoặc hỏi người tư vấn.

Khoản tạm ứng nhỏ có cần giấy đề nghị không?

Khoản dưới mức trần quỹ chi vặt thì đi quỹ chi vặt với phiếu chi, không cần giấy tạm ứng. Khoản trên mức đó thì nên có giấy, dù chỉ vài dòng viết tay, vì đó là căn cứ để quyết toán.

Mất hoá đơn khi đi mua hàng thì quyết toán thế nào?

Nhân viên ghi lại chi tiết khoản mua, nơi mua, ký xác nhận, kèm ảnh chụp nếu có. Người duyệt quyết định chấp nhận hay không. Về mặt sổ sách, hỏi kế toán xem khoản đó được xử lý thế nào.

Ai nên giữ sổ theo dõi tạm ứng?

Người không đồng thời là người duyệt và không thường xuyên nhận tạm ứng, ví dụ người phụ trách hành chính hoặc chính kế toán của cơ sở. Tách vai giúp sổ khách quan hơn và giảm việc tự duyệt cho mình.

Bao lâu thì nên rà lại toàn bộ sổ tạm ứng?

Mỗi tuần lọc khoản quá hạn, mỗi tháng rà toàn bộ trước khi khoá sổ tháng. Khoản nào mở quá một tháng cần chủ cơ sở trực tiếp xem và ra quyết định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138