KhuonKho.comKhuôn Khổ
Mẫu SOP quán ăn, quán cà phê

Quy trình mở bếp đầu ca cho quán ăn: mẫu SOP 45 phút trước giờ bán kèm bảng kiểm

Mẫu SOP mở bếp đầu ca cho quán ăn nhỏ: mốc giờ, kiểm gas – điện – tủ lạnh, rà đồ tồn, bày line và bảng kiểm ký tên để ca nào cũng mở giống nhau.

Early morning in a small restaurant kitchen in Hue, cook seen from behind lighting a gas stove, stainless counters wiped clean, blank clipboard hanging on hook, soft blue dawn light

Quy trình mở bếp đầu ca là chuỗi việc cố định người mở bếp làm trong khoảng 45 phút trước giờ bán: bật và kiểm thiết bị, xem nhiệt độ tủ lạnh, rà đồ tồn từ ca trước, chuẩn bị line nấu và ký bảng kiểm. Viết nó thành SOP để bếp mở giống nhau dù hôm đó bếp trưởng có mặt hay nghỉ, dù người mở là thợ chính hay phụ bếp mới vào nghề được ba tuần.

Bài dưới là một mẫu tham khảo — chỉnh theo cơ sở của bạn — cho quán ăn nhỏ từ 20 đến 80 chỗ ngồi, bếp gas, một hai tủ mát và một tủ đông. Bạn sẽ có phần đầu SOP (mục đích, phạm vi, người làm), các bước theo mốc giờ, bảng kiểm để in ra kẹp ở cửa bếp, lỗi hay gặp và cách sửa mẫu cho quán phở mở sớm, quán cơm trưa hay quán nhậu bán tối.

Phần đầu SOP: mục đích, phạm vi và người chịu trách nhiệm

Một SOP dùng được bắt đầu bằng phần đầu ngắn, để người đọc biết ngay tờ giấy này dùng khi nào và ai phải làm. Bạn chép bảng dưới, sửa chữ trong cột phải cho khớp quán mình.

MụcNội dung mẫu
Mã và tênBEP-01 — Mở bếp đầu ca
Mục đíchBếp sẵn sàng nấu đúng giờ bán, thiết bị an toàn, nguyên liệu còn dùng được, không bỏ sót bước nào dù ai mở bếp
Phạm viToàn bộ khu bếp nóng, khu sơ chế, tủ mát, tủ đông, kho khô; không gồm quầy pha chế và sảnh (có SOP riêng)
Người làmNgười được phân mở bếp trong lịch ca; nếu là nhân viên dưới ba tháng thì có người kèm trong hai tuần đầu
Người kiểmQuản lý ca hoặc bếp trưởng ký bảng kiểm trong 15 phút đầu giờ bán
Thời gianBắt đầu 45 phút trước giờ mở cửa; quán bán từ 10 giờ thì có mặt lúc 9 giờ 15
Hồ sơ đi kèmBảng kiểm mở bếp, sổ nhiệt độ tủ, sổ đồ bỏ
Phiên bảnNgày ban hành, người duyệt, lần sửa gần nhất

Đừng bỏ qua dòng phạm vi. Nhiều quán gộp mở bếp với mở quầy và mở sảnh thành một tờ, kết quả là tờ giấy dài hai trang, không ai đọc hết, và việc nào cũng có hai người tưởng người kia làm. Tách theo khu vực, mỗi khu một SOP một trang, rồi nối với nhau bằng giờ giấc là cách dễ duy trì nhất.

Dòng người kiểm cũng quan trọng không kém. SOP không có người kiểm chỉ là lời khuyên; có chữ ký của người thứ hai trong mười lăm phút đầu giờ bán thì lỗi được bắt khi còn sửa kịp, trước khi khách đầu tiên gọi món.

Các bước theo mốc giờ, từ lúc mở cửa bếp đến lúc bàn giao cho line

Chia việc theo mốc phút giúp người mở bếp biết mình đang nhanh hay chậm. Mốc dưới đây tính cho quán bán từ 10 giờ; bạn dời toàn bộ theo giờ mở cửa của mình.

  1. 9 giờ 15 — vào bếp: thay đồ bếp, rửa tay đúng cách, bật đèn và quạt hút. Đi một vòng nhìn sàn, rãnh thoát nước, góc kho xem có dấu hiệu chuột gián, nước đọng hay mùi lạ qua đêm.
  2. 9 giờ 20 — kiểm an toàn: mở van tổng gas, ngửi quanh bình và dây dẫn trước khi bật bếp đầu tiên; xem ổ cắm, dây điện của nồi cơm, máy xay, tủ hâm có bị ướt hay chảy nhựa không.
  3. 9 giờ 25 — đọc nhiệt độ tủ: ghi nhiệt độ từng tủ mát, tủ đông vào sổ. Tủ nào lệch so với mức quán đặt ra thì báo quản lý ngay, chưa lấy đồ trong tủ đó ra dùng.
  4. 9 giờ 30 — rà đồ tồn: mở từng hộp nước dùng, đồ sơ chế sẵn từ ca trước, đối chiếu nhãn ngày, nhìn và ngửi. Đồ quá hạn quán tự đặt hoặc nghi hỏng thì bỏ, ghi vào sổ đồ bỏ.
  5. 9 giờ 40 — làm nóng: bắc nồi nước dùng, bật tủ hâm, làm nóng chảo chiên; với nồi nước dùng giữ nóng qua đêm thì đun sôi lại kỹ trước khi múc bán.
  6. 9 giờ 45 — bày line: lấy đồ sơ chế ra khay theo sơ đồ line, mỗi khay có nắp và nhãn; xếp dụng cụ, khăn sạch, thau nước sát khuẩn lau bề mặt.
  7. 9 giờ 55 — chốt: đọc lại phiếu món hết hoặc món thiếu, báo cho phục vụ trước giờ mở cửa; ký bảng kiểm và để ở chỗ quy định.

Thứ tự an toàn trước, nhiệt độ thứ hai, nguyên liệu thứ ba không phải ngẫu nhiên. Nếu có rò gas, mọi việc khác phải dừng; nếu tủ hỏng qua đêm, toàn bộ việc bày line phải tính lại. Làm ngược thứ tự là bày xong cả line rồi mới phát hiện đồ trong đó không dùng được.

Kiểm thiết bị: những thứ phải nhìn tận mắt, không đoán

Gas. Mở van tổng theo đúng thứ tự quán đã quy định, ngửi quanh bình, van, dây dẫn trước khi đánh lửa. Có mùi gas thì không bật bất cứ công tắc điện nào, khoá van, mở cửa cho thoáng, đưa mọi người ra ngoài và gọi đơn vị cung cấp gas hoặc cứu hoả 114 nếu mùi không giảm. Việc kiểm định kỳ dây, van, bình thuộc về thợ có chuyên môn; SOP mở bếp chỉ dặn nhìn và ngửi hằng ngày.

Máy hút khói và quạt. Bật trước khi đốt bếp. Nghe tiếng động cơ, nhìn lưới lọc có nhỏ giọt dầu không. Lưới đầy dầu là nguồn cháy; nếu thấy dầu đọng thì ghi vào sổ để ca chiều hoặc cuối tuần vệ sinh theo SOP vệ sinh hút khói.

Tủ mát, tủ đông. Đọc nhiệt kế trong tủ, không chỉ nhìn số trên mặt tủ, vì cảm biến của tủ có thể đặt ở chỗ lạnh nhất. Nhìn gioăng cửa có kín không, có đọng nước dưới đáy tủ không. Mức nhiệt cụ thể áp cho từng loại thực phẩm, bạn tra hướng dẫn an toàn thực phẩm hiện hành và ghi con số quán chọn ngay trên tờ bảng kiểm.

Điện và thiết bị nhỏ. Nồi cơm điện, máy xay, tủ hâm, ấm siêu tốc: nhìn dây có nứt, phích có cháy sém, ổ cắm có ướt. Thiết bị nào có dấu hiệu lạ thì rút điện, dán giấy "không dùng" và báo quản lý, không tự tháo ra sửa.

Lối thoát và bình chữa cháy. Mở bếp là lúc dễ nhận ra lối thoát bị chặn bởi thùng hàng giao muộn hôm qua. Dọn lối, nhìn bình chữa cháy có ở đúng chỗ và kim đồng hồ ở vùng quy định của loại bình đó hay không.

Rà đồ tồn từ ca trước: bước dễ bị làm qua loa nhất

Bếp quán ăn nào cũng có đồ để qua đêm: nước dùng, thịt đã ướp, rau đã nhặt, nước sốt pha sẵn, cơm nguội để rang. Rà đồ tồn là bước quyết định khách hôm nay ăn phải thứ gì, nhưng lại là bước người mở bếp hay làm nhanh nhất vì ai cũng nghĩ "hôm qua mình cất thì chắc vẫn ổn".

Nguyên tắc của mẫu SOP này: không có nhãn thì không dùng. Mọi hộp đồ sơ chế cất qua ca phải có nhãn ghi tên, ngày giờ làm và hạn dùng do quán quy định. Người mở bếp đối chiếu nhãn trước, rồi mới nhìn, ngửi, sờ. Đồ không nhãn, đồ quá hạn, đồ có mùi chua lạ, nhớt, đổi màu, hộp phồng thì bỏ, không nếm thử để quyết định. Mỗi món bỏ ghi một dòng vào sổ đồ bỏ: tên, lượng ước chừng, lý do. Cuối tuần quản lý đọc sổ này để biết bếp đang sơ chế dư món nào.

Thời hạn dùng của từng loại đồ sơ chế là chỗ quán phải tự quyết dựa trên hướng dẫn an toàn thực phẩm hiện hành và điều kiện tủ của mình, rồi viết thẳng con số vào SOP sơ chế. SOP mở bếp không lặp lại các con số đó, chỉ dặn đối chiếu nhãn với bảng hạn dùng dán trên cửa tủ. Cách tách này giúp khi quán đổi quy định hạn dùng, bạn chỉ sửa một chỗ.

Ví dụ giả định: một quán bún bò ở Huế để nồi nước dùng nguội qua đêm trong tủ mát. Người mở bếp đọc nhãn thấy còn trong hạn, nhưng khi mở nắp ngửi thấy chua nhẹ. Theo SOP, nồi đó bỏ, ghi sổ, báo quản lý; ca sáng bán bằng nồi nấu mới và báo phục vụ món ra chậm hơn mười lăm phút trong giờ đầu. Mất một nồi nước dùng rẻ hơn rất nhiều so với một bàn khách đau bụng.

Bảng kiểm mở bếp: in ra, kẹp ở cửa bếp, ký mỗi ngày

Bảng kiểm là phần người làm thật sự cầm trên tay. Mỗi dòng phải trả lời được bằng có hoặc không, hoặc một con số. Dòng nào phải suy nghĩ mới điền được là dòng viết chưa đủ rõ.

Hạng mụcCách kiểmĐạtGhi chú khi không đạt
Sàn, rãnh, góc khoNhìn: không nước đọng, không dấu vết côn trùng, chuột☐Báo quản lý, ghi vị trí
GasNgửi quanh bình, van, dây trước khi bật bếp☐Có mùi: khoá van, không bật điện, ra ngoài
Hút khóiBật trước khi đốt bếp, nghe tiếng, nhìn lưới lọc☐Ghi vào sổ vệ sinh
Tủ mát số 1Ghi nhiệt độ đọc trên nhiệt kế trong tủ___ độLệch mức quy định: báo ngay
Tủ đôngGhi nhiệt độ, nhìn đá bám, cửa kín___ độLệch mức quy định: báo ngay
Đồ tồnĐối chiếu nhãn với bảng hạn dùng, nhìn, ngửi☐Bỏ và ghi sổ đồ bỏ
Nước dùngĐun sôi lại kỹ trước khi múc bán☐
LineKhay có nắp, có nhãn, đủ theo sơ đồ☐Món thiếu: báo phục vụ
Dụng cụ, khănĐủ khăn sạch, thớt đúng màu, thau sát khuẩn☐
Lối thoát, bình chữa cháyLối thông, bình đúng chỗ☐Dọn ngay
Ký tênNgười mở bếp — người kiểm — giờ

Cột ghi chú khi không đạt là phần nhiều quán bỏ đi cho gọn, và đó là sai lầm. Nhân viên mới thấy một ô không đạt mà không biết phải làm gì tiếp sẽ hoặc bỏ qua, hoặc gọi điện hỏi trong lúc đang bận. Viết sẵn hành động vào bảng là trả lời trước câu hỏi của họ.

Lưu bảng kiểm đã ký ít nhất một tháng, xếp theo ngày. Khi khách phản ánh, khi đoàn kiểm tra hỏi, hoặc khi bạn cần biết tủ đông bắt đầu yếu từ hôm nào, tập giấy đó là bằng chứng duy nhất.

Lỗi hay gặp khi áp dụng và cách sửa

Ký trước, làm sau. Người mở bếp đánh dấu cả bảng ngay khi vào ca cho xong. Cách sửa: người kiểm hỏi ngẫu nhiên một con số, ví dụ "tủ đông sáng nay bao nhiêu độ", rồi tự mở tủ xem. Hai lần lệch là nói chuyện riêng, không bêu trước nhóm.

Đến muộn mười phút là cắt bước rà đồ tồn. Khi thiếu thời gian, người ta bỏ đúng bước không ai nhìn thấy. Ghi rõ trong SOP: nếu đến muộn, ưu tiên an toàn và đồ tồn, chấp nhận bày line chậm và báo phục vụ, không đảo thứ tự.

Mỗi người mở bếp một kiểu. Thường do SOP chỉ có chữ, không có sơ đồ line. Chụp một tấm ảnh line đã bày đúng, dán cạnh bảng kiểm. Người mới nhìn ảnh là làm được.

Sổ nhiệt độ ghi đều nhưng không ai đọc. Quản lý ca đọc sổ mỗi tuần một lần, khoanh những ngày tủ ấm dần. Một tủ tăng dần nhiệt độ trong năm ngày là tín hiệu gọi thợ trước khi hỏng hẳn giữa giờ cao điểm.

SOP dán từ ngày khai trương, chưa sửa lần nào. Thực đơn đổi, line đổi, tủ mới thêm, nhưng tờ giấy vẫn như cũ nên nhân viên coi nó là đồ trang trí. Đặt lịch rà mỗi quý, ghi ngày sửa ở cuối tờ.

Chỉnh mẫu cho từng kiểu quán

Quán phở, bún, cháo mở từ 5 hoặc 6 giờ sáng: phần lớn việc mở bếp dồn vào nồi nước dùng ninh qua đêm. Thêm bước kiểm lửa nồi ninh, mực nước, đồng thời giao rõ ai chịu trách nhiệm nồi đó trong khoảng giờ không có người. Nếu quán để bếp cháy suốt đêm, đó là rủi ro cháy nổ cần hỏi đơn vị chuyên môn về phòng cháy, không phải chuyện SOP mở bếp giải quyết được.

Quán cơm văn phòng bán trưa: giờ mở bếp thường sớm hơn nhiều so với giờ bán vì phải nấu xong hàng chục món trước 11 giờ. Tách SOP thành hai phần: mở bếp an toàn và rà đồ tồn mất khoảng 20 phút, sau đó là lịch nấu theo thứ tự món lâu chín trước. Lịch nấu thuộc một tờ riêng, đừng nhét vào bảng kiểm mở bếp.

Quán nhậu, quán nướng bán tối: thêm bước kiểm than, lò nướng, bếp gas mini ra bàn khách; những thứ này có rủi ro riêng và nên có bảng kiểm riêng. Quán cà phê có bán đồ ăn nhẹ: gộp mở bếp vào SOP mở quầy, nhưng vẫn giữ nguyên ba dòng gas, nhiệt độ tủ và đồ tồn.

Dù sửa thế nào, giữ nguyên ba nguyên tắc: an toàn trước rồi mới tới nấu nướng, không nhãn thì không dùng, và có chữ ký của người thứ hai. Phần còn lại, chép mẫu, sửa theo bếp của bạn, cho người mở bếp giỏi nhất đọc thử và làm theo một tuần, rồi mới ban hành.

Câu hỏi thường gặp

Mở bếp đầu ca nên bắt đầu trước giờ bán bao lâu?

Với quán nhỏ có đồ sơ chế sẵn từ hôm trước, khoảng 40 đến 50 phút là đủ cho các bước an toàn, nhiệt độ, đồ tồn và bày line. Quán phải nấu nhiều món từ đầu trong buổi sáng thì cộng thêm thời gian nấu, ghi thành lịch riêng.

Nhiệt độ tủ mát và tủ đông của quán nên đặt bao nhiêu?

Mức cụ thể phụ thuộc loại thực phẩm và hướng dẫn an toàn thực phẩm hiện hành; bạn tra hướng dẫn của cơ quan quản lý hoặc hỏi cán bộ phụ trách an toàn thực phẩm nơi quán đăng ký. Chọn xong thì viết con số lên bảng kiểm để người mở bếp không phải nhớ.

Đồ sơ chế không có nhãn nhưng nhìn vẫn tươi thì có dùng không?

Theo mẫu SOP này thì không. Nhìn tươi không cho biết món đó làm từ bao giờ và đã nằm ngoài tủ bao lâu. Bỏ một hộp đồ không nhãn và nhắc ca trước dán nhãn là cách giữ quy tắc rõ ràng cho cả bếp.

Ai nên là người ký kiểm bảng mở bếp ở quán chỉ có hai người làm bếp?

Nếu không có quản lý ca riêng, chủ quán hoặc người thu ngân ký kiểm vài dòng có thể nhìn được như nhiệt độ tủ, lối thoát, bình chữa cháy. Mục đích là có người thứ hai nhìn, không cần người đó giỏi nấu ăn.

Bảng kiểm mở bếp cần lưu trong bao lâu?

Mẫu này đề nghị lưu ít nhất một tháng để đối chiếu khi khách phản ánh hoặc khi cần xem thiết bị yếu dần từ hôm nào. Về thời hạn lưu hồ sơ bắt buộc theo loại hình cơ sở, bạn tra quy định an toàn thực phẩm hiện hành.

Có nên gộp mở bếp và mở quầy pha chế thành một quy trình không?

Quán nhỏ một người làm cả hai thì có thể gộp vào một tờ, nhưng chia thành hai khối rõ ràng. Quán có người riêng cho bếp và quầy thì nên tách hai SOP để không ai tưởng việc đó là của người kia.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138